Getypte circulaire/brief. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
"ONDERLING BELANG"

                                 SECRETARIAAT:

Goedgekeurd bij Kon. Besluit van 18 Juli 1901 Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

                                 Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

  Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan

maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=
den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel
verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het
distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het
noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen
en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=
bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om
het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=
zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM
EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE
MAKEN.

  Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening

van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren,
met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller
taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=
les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed
functionneert in deze veel bewogen tijd.

  Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke

U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo
goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te
bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET
GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES
EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen
de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking
ONZER STAD AMSTERDAM.

  Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften

is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er
om, te zijn of niet te zijn.

                                 Voor het Bestuur:

                                 W.F.Dijkstra  Voorz.
                                 Fr.Draaisma   Secr. *   **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden (grossiers) aan tot strikte naleving van de distributieregels en eerlijke verdeling van schaarse goederen onder winkeliers.

• Toon: Urgent en vermanend. Het gebruik van hoofdletters en onderstrepingen benadrukt de ernst van de situatie. De zinsnede "te zijn of niet te zijn" duidt op het existentiële gevaar voor de beroepsgroep als men zich niet aan de regels houdt.
• Terminologie: Termen als "maximum prijzen", "distributie apparaat" en "voedselvoorziening" zijn typerend voor de gereguleerde oorlogseconomie.
• Opvallend: Er wordt sterk geappelleerd aan het algemeen belang van de stad Amsterdam en de sociale rust, waarbij het "eigen belang" (winstbejag of vriendjespolitiek) opzij moet worden gezet. Deze brief is geschreven in augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan levensmiddelen snel toe en werd het distributiestelsel steeds fijnmaziger en dwingender. De vrije handel was nagenoeg afgeschaft; de overheid (onder toezicht van de bezetter) bepaalde de prijzen en de toewijzing van goederen.

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was de spil in de voedselvoorziening van de stad. De vereniging "Onderling Belang" trad hier op als tussenpersoon om te voorkomen dat chaos of zwarte handel de positie van de grossiers zou ondermijnen, wat ongetwijfeld tot harde ingrepen van de bezetter zou hebben geleid. De nadruk op "rust" suggereert dat er spanningen waren tussen winkeliers en groothandelaren over de beperkte voorraden. W. Augustus