Circulaire / Brief op officieel briefpapier. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
"ONDERLING BELANG"

SECRETARIAAT:
Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901 Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor-den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge-bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor-zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al-les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F. Dijkstra Voorz.
Fr. Draaisma Secr. Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan door de oorlogsomstandigheden. De grossier is veranderd van een onafhankelijke handelaar in een "schakel in het distributie apparaat".

De toon van de brief is zowel vermanend als existentieel. Het bestuur benadrukt dat het strikt opvolgen van de (door de bezetter/overheid opgelegde) regels de enige manier is voor de grossiers om hun bestaansrecht te behouden ("Willen wij als grossier gehandhaafd blijven"). Er wordt sterk geappelleerd aan het morele plichtsbesef: het algemeen belang van de voedselvoorziening van Amsterdam moet boven het eigen winstbejag worden gesteld. De waarschuwing "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" aan het slot onderstreept de ernst van de situatie voor de beroepsgroep. De brief dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste aan goederen alomtegenwoordig en was het systeem van distributie en rantsoenering volledig in werking getreden.

De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedseldistributie voor de stad. De bezetter had de controle over de voedselstromen strak aangetrokken via de Crisis Controle Dienst (CCD) en diverse Rijksbureaus. Voor verenigingen zoals "Onderling Belang" was dit een precaire tijd; zij moesten enerzijds de belangen van hun leden behartigen, maar anderzijds optreden als uitvoerder van de dwingende regels van de bezettingsmacht om sancties of liquidatie van de vereniging te voorkomen. De nadruk op "rust onder de bevolking" wijst op de angst voor hongeroproer of sociale onrust door ongelijke verdeling van schaarse groenten en fruit. W. Augustus W.F. Dijkstra