Circulaire / Open brief Augustus 1941 Bestuur van de "Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit 'Onderling Belang'" Alle grossiers gevestigd op de Centrale Markt te Amsterdam VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2
Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.

Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.

Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr.Draaisma Secr. Deze brief is een dringende oproep van de beroepsvereniging "Onderling Belang" aan haar leden, de groothandelaren (grossiers) op de Centrale Markt van Amsterdam. De kernboodschap is dat de traditionele, vrije handel door de oorlogsomstandigheden is opgehouden te bestaan. De grossiers zijn nu effectief ambtenaren of "schakels" in een door de staat gecontroleerd distributieapparaat geworden.

De tekst benadrukt drie zaken:
1. Acceptatie van verlies van vrijheid: De grossiers moeten accepteren dat zij niet meer vrij kunnen handelen en dat maximum-prijzen en opgelegde verdelingen de norm zijn.
2. Sociale verantwoordelijkheid: Er wordt gehamerd op een eerlijke verdeling onder de winkeliers om te voorkomen dat sommigen zonder voorraad komen te zitten, wat sociale onrust in de stad zou kunnen veroorzaken.
3. Existentiële dreiging: De slotzin ("het gaat er om, te zijn of niet te zijn") suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep als geheel afhangt van hun bereidheid om zich strikt aan de regels van de bezetter/overheid te houden. Het document dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode reeds strak gereguleerd via het distributiestelsel om schaarste en woekerprijzen te beheersen. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren het logistieke hart voor de voedselvoorziening van de hoofdstad.

De toon van de brief is formeel maar ook dwingend en licht paniekerig. Dit weerspiegelt de enorme druk waaronder de handel stond: enerzijds de strenge Duitse verordeningen en de dreiging van straffen (zoals sluiting van zaken of arrestatie door de Prijsbeheersing), en anderzijds de toenemende schaarste en de angst voor onlusten onder de hongerende Amsterdamse bevolking. De vereniging probeert hier haar leden in het gareel te houden om collectieve represailles of de volledige opheffing van de private tussenhandel te voorkomen. W. Augustus