Getypt rondschrijven / officiële brief. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". Alle grossiers gevestigd op de Centrale Markt te Amsterdam. VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901 Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan
maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=
den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel
verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het
distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het
noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen
en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=
bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om
het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=
zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening
van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren,
met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller
taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=
les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed
functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke
U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo
goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te
bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET
GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES
EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen
de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking
ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften
is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er
om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr.Draaisma Secr. * Kernboodschap: De brief is een dringende oproep van het bestuur van de grossiersvereniging aan haar leden om zich strikt te houden aan de nieuwe distributieregels en maximumprijzen. De vrije handel heeft plaatsgemaakt voor een strak gereguleerd systeem waarbij de grossier slechts een "schakel" is.
* Toon en taalgebruik: De toon is ernstig, vermanend en dwingend. Er wordt een beroep gedaan op de morele plicht van de handelaren ten aanzien van de bevolking van Amsterdam ("terzijdestelling van het eigen belang"). Woorden als "DRINGEND GEBODEN" en de verwijzing naar "te zijn of niet te zijn" (vrij naar Shakespeare) onderstrepen de ernst van de situatie en de mogelijke consequenties van niet-naleving.
* Doel: Het voorkomen van scheve verhoudingen (waarbij de ene winkelier alles krijgt en de ander niets), het tegengaan van woekerprijzen en het bewaren van de sociale rust op de markt en in de stad. * Historische periode: Augustus 1941 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schaarste nam toe en de bezetter voerde een streng distributiestelsel in om de voedselvoorziening te controleren en tekorten (officieel) eerlijk te verdelen.
* De Centrale Markt: Dit was het economische hart van de Amsterdamse voedselvoorziening (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat). Rust op deze plek was cruciaal voor de stabiliteit van de stad.
* Betekenis van het document: Dit schrijven illustreert hoe beroepsorganisaties fungeerden als tussenpersoon tussen de (door de bezetter gecontroleerde) overheid en de individuele ondernemers. Het laat zien hoe de oorlogseconomie de aard van het ondernemerschap fundamenteel veranderde van winstbejag naar een door de staat opgelegde nutsvoorziening. De waarschuwing "te zijn of niet te zijn" kan duiden op de dreiging van de bezetter om bedrijven te sluiten of handelaren te straffen als de distributie in gevaar kwam. W. Augustus