Brief / Circulaire. Augustus 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

Goedgekeurd bij Kon. Besluit van 18 Juli 1901
SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan
maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=
den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel
verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het
distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het
noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen
en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=
bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om
het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=
zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM
EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE
MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening
van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren,
met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller
taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=
les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed
functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke
U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo
goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te
bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET
GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES
EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen
de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking
ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften
is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er
om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:
W.F. Dijkstra Voorz.
Fr. Draaisma Secr. * Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "zooals", "noodig", "presteeren"). Het taalgebruik is dwingend en formeel. Belangrijke passages zijn in hoofdletters getypt om de urgentie en de verplichting te benadrukken.
* Kernboodschap: De vrije handel bestaat niet meer. Grossiers zijn nu ambtenaren in een "distributie apparaat". Hun primaire taak is niet langer winstmaximalisatie, maar het voorkomen van schaarste bij individuele winkeliers door eerlijke verdeling.
* Toon: Er spreekt een sterke morele druk uit de tekst ("terzijdestelling van het eigen belang"). De brief waarschuwt dat het voortbestaan van de beroepsgroep ("te zijn of niet te zijn") afhangt van hun strikte medewerking aan de regels van de overheid.
* Sociale orde: Opvallend is de nadruk op het bewaren van de "rust". Men vreesde dat ongelijke verdeling zou leiden tot opstootjes op de markt of onrust onder de Amsterdamse bevolking, die door de oorlogssituatie al onder spanning stond. Deze brief stamt uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De bezetter had de economie volledig onder controle gebracht via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening.

Door de oorlog ontstonden er tekorten, wat leidde tot de invoering van distributiebonnen en maximumprijzen om de zwarte markt tegen te gaan en de bevolking van de eerste levensbehoeften te voorzien. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West fungeerden als de belangrijkste spil voor de voedselstroom naar de stad. De grossiersvereniging fungeert hier als doorgeefluik van de dwingende overheidsregels, waarbij ze hun leden impliciet waarschuwen voor sancties van de bezetter als zij zich niet aan de distributieregels houden.