Circulaire / Officiële mededeling aan de leden. Augustus 1941. [Briefhoofd in kader]
VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld worden is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het gebied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroorzaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van alles wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.

Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.

Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr.Draaisma Secr. Dit document is een dringende oproep van het bestuur van de Amsterdamse grossiersvereniging "Onderling Belang" aan haar leden. De kernboodschap is dat de traditionele vrije handel is opgehouden te bestaan en heeft plaatsgemaakt voor een streng gereguleerd distributiesysteem. De tekst weerspiegelt de spanning tussen het eigenbelang van de handelaren en de noodzaak om de sociale vrede te bewaren door middel van eerlijke rantsoenering.

Opvallend is de retoriek: er wordt sterk geappelleerd aan het belang van "Onze stad Amsterdam" en het voorkomen van onrust onder de bevolking. De hoofdletters en onderstrepingen benadrukken de ernst van de situatie. De afsluitende zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" suggereert dat de vereniging (of de gehele beroepsgroep) vreest voor haar voortbestaan als de regels van de bezetter of de overheid niet strikt worden nageleefd. Het document dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan voedsel nam in deze periode snel toe. De bezetter voerde een strak distributiesysteem in om de voedselstroom te controleren, zowel voor de eigen troepen als om hongeroproer onder de Nederlandse bevolking te voorkomen.

De "Centrale Markt" in Amsterdam (gelegen aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedseldistributie in de stad. Grossiers die hier werkten, stonden onder enorme druk: zij moesten enerzijds voldoen aan de complexe bureaucratische voorschriften van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening en anderzijds omgaan met ontevreden winkeliers die te kampen hadden met tekorten. De tekst laat zien hoe beroepsorganisaties fungeerden als doorgeefluik van overheidsbeleid om hun leden binnen de kaders van de nieuwe orde te laten functioneren. W. Augustus