Circulaire/Brief van een beroepsvereniging. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

                                     SECRETARIAAT:

Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901 Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

                                 Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

  Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan

maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=
den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel
verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het
distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het
noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen
en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=
bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om
het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=
zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

  Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening

van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren,
met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller
taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=
les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed
functionneert in deze veel bewogen tijd.

  Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke

U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo
goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te
bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET
GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES
EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen
de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking
ONZER STAD AMSTERDAM.

  Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften

is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er
om, te zijn of niet te zijn.

                           Voor het Bestuur:

                           W.F.Dijkstra Voorz.
                           Fr.Draaisma  Secr. *   **Kernboodschap:** De vereniging maant haar leden (de grossiers) aan tot strikte naleving van de distributievoorschriften en maximumprijzen. De vrije handel is door de oorlogsomstandigheden feitelijk opgehouden te bestaan; de grossier is nu een "schakel in het distributie-apparaat".

• Toon: De tekst is formeel maar dringend, bijna dwingend. Er wordt een beroep gedaan op burgerplicht ("belang van ONZE STAD AMSTERDAM") en solidariteit ("terzijdestelling van het eigen belang").
• Taalgebruik: Typisch voor de vroege jaren '40, met woorden als "Mijne Heeren", "voedselvoorziening" en "veel bewogen tijd" (een eufemisme voor de oorlog/bezetting). Het gebruik van hoofdletters voor nadruk onderstreept de ernst.
• Opvallend: De zin "het gaat er om, te zijn of niet te zijn" suggereert dat het voortbestaan van de beroepsgroep of de vereniging direct afhangt van hun coöperatieve houding ten opzichte van de bezettingsmaatregelen. * Historische periode: Augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste nam toe en de bezetter voerde een strak geleide economie in om zowel de eigen troepen te voeden als sociale onrust onder de Nederlandse bevolking te voorkomen.
• Economische situatie: De voedseldistributie werd aangestuurd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO). Maximumprijzen en rantsoenering waren noodzakelijk om zwarte handel tegen te gaan en de bevolking van de grote steden (zoals Amsterdam) van basisbehoeften te voorzien.
• De Centrale Markt: De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren (en zijn) het kloppend hart van de voedseldistributie in de regio. Onrust op deze plek zou direct gevolgen hebben voor de stabiliteit in de stad.
• Beroepsorganisaties: Veel verenigingen zoals "Onderling Belang" werden door de bezetter gebruikt als doorgeefluik voor nieuwe regels. Wie niet meewerkte, riskeerde opheffing of vervanging door NSB-gezinde bestuurders (gelijkschakeling). W. Augustus W.F. Dijkstra NSB Rijksbureau