Gestencilde circulaire/brief. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901

Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor= den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge= bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor= zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM
EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE
MAKEN.

Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren, met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al= les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed functionneert in deze veel bewogen tijd.

Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking ONZER STAD AMSTERDAM.

Nogmaals aller medewerking, aan de gegeven voorschriften is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er om, te zijn of niet te zijn.

Voor het Bestuur:

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr.Draaisma Secr.

--- * Kernboodschap: De vereniging maant haar leden (de grossiers) aan tot strikte naleving van de distributieregels en een eerlijke verdeling van schaarse goederen. De vrije handel is door de oorlogsomstandigheden vervangen door een strikt gereguleerd systeem.
* Toon: De toon is ernstig, dwingend en waarschuwend. Er wordt een beroep gedaan op het morele plichtsbesef ("belang der voedselvoorziening", "terzijdestelling van het eigen belang"), maar er wordt ook gedreigd met het voortbestaan van de beroepsgroep ("om, te zijn of niet te zijn").
* Belangrijkste punten:
1. Erkenning dat de traditionele handel is verdwenen; de grossier is nu een "schakel in het distributie apparaat".
2. Oproep tot eerlijke verdeling onder winkeliers ("NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS").
3. De koppeling tussen voedseldistributie en openbare orde ("rust onder de bevolking").
4. De noodzaak tot samenwerking met de bezetter/overheidsinstanties om de eigen positie als grossier te behouden ("gehandhaafd blijven").

--- Dit document stamt uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De bezetter had de Nederlandse economie inmiddels volledig omgevormd tot een geleide economie om de schaarste te beheersen en middelen naar Duitsland te kunnen dirigeren.

• Rantsoenering: In 1941 was de schaarste aan voedsel nijpend geworden. Vrijwel alle producten waren "op de bon". De Centrale Markt in Amsterdam was de spil in de voedselvoorziening van de stad.
• Collaboratie of Overleven: De brief illustreert het grijze gebied waarin veel organisaties zich bevonden. Hoewel de taal patriottisch lijkt ("ONZE STAD AMSTERDAM"), is de boodschap feitelijk een instructie om de door de bezetter opgelegde distributieregels nauwgezet uit te voeren. Het niet opvolgen van deze regels kon leiden tot uitsluiting van de handel of repressie door de autoriteiten.
• Sociale Controle: De vrees voor onrust onder de bevolking ("rust onder de bevolking") was reëel. Honger was een potentiële bron van verzet en opstand, iets wat zowel de Nederlandse functionarissen als de Duitse bezetters koste wat kost wilden voorkomen. W. Augustus W.F. Dijkstra