Ambtsbericht / Adviesbrief. 30 augustus 1941. [Handgeschreven in potlood/krijt rechtsboven:]
Inw. Mr. Meun
Verzonden 1/9-'41

VD/HG.

77/39/8 M.

30 Augustus 1941.

Straf P.J.Koekenbier Jr.
Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 28 dezer om advies ontvangen stuk No. 53/17 L.M. 1941 heb ik de eer U te berichten, dat P.J. Koekenbier Jr. ingevolge mijn voorstel d.d. 14 Augustus jl. No. 77/39/5 M. door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam met zijn brief d.d. Augustus 1941 No. 53/17 L.M. 1941 wegens verduistering van aardappelen met ingang van 27 Augustus jl. is gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks in aansluiting op de door mij voor den tijd van 14 dagen opgelegde straf.

Zoowel door Koekenbier zelf, door zijn vrouw, door zijn broer (den schrijver van den onderhavigen brief) als door de leiding van de plaatselijke afdeeling van de V.B.N.A. (in wier loondienst hij was) is op mij een beroep gedaan om te willen bevorderen, dat Koekenbier weder tot de markt wordt toegelaten, zulks in verband met den treurigen toestand, waarin het gezin van delinquent na zijn daad is komen te verkeeren. Het gezin bestaat uit man, vrouw en 5 kinderen, terwijl over eenigen tijd het zesde kind wordt verwacht.

Koekenbier verdiende ƒ 30,- per week en de leiding van de V.B.N.A. heeft zich bereid verklaard, hem voorwaardelijk weder in dienst te nemen, zoodra hem weder toegang tot de Centrale Markt wordt verleend.

Indien Koekenbier, de hoofddader van de onderhavige verduistering, weder tot de markt zou worden toegelaten, dan zou mijns inziens ook zijn medeplichtige, A.v.d. Bilt met recht mogen verwachten, eenige verzachting van de tegen hem uitgesproken straf te verkrijgen.

De talrijke diefstallen op de Centrale Markt van den laatsten tijd maken naar mijn meening strenge maatregelen noodig, opdat er voorbeelden worden gesteld voor anderen. Eventueele kwijtschelding van de aan Koekenbier opgelegde straf zou derhalve tot ongewenschte consequenties kunnen leiden. * Inhoud: De brief is een negatief advies op een verzoek om gratie of strafvermindering voor P.J. Koekenbier Jr. De man is voor onbepaalde tijd verbannen van de Centrale Markt in Amsterdam wegens de diefstal ("verduistering") van aardappelen.
* Argumentatie voor gratie: De familie en de werkgever (V.B.N.A.) wijzen op de precaire financiële situatie van het gezin (een inkomen van 30 gulden per week, vijf kinderen en een zesde op komst). De werkgever is bereid hem weer aan te nemen als het marktverbod wordt opgeheven.
* Argumentatie tegen gratie: De opsteller van de brief (waarschijnlijk de directeur van de markt of een politiefunctionaris) stelt dat een precedent gecreëerd zou worden voor medeplichtigen (A. v.d. Bilt). Bovendien vindt hij dat er een afschrikwekkend voorbeeld gesteld moet worden vanwege de vele diefstallen die in die periode plaatsvonden op de markt.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de vroege jaren '40 (bijv. "den treurigen toestand", "in wier loondienst", "delinquent"). * Historische periode: De brief dateert van augustus 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselschaarste: Tijdens de bezetting was voedsel (zoals aardappelen) schaars en op de bon. Diefstal uit de voedselvoorraad werd daarom zeer streng gestraft. De "Centrale Markt" in Amsterdam was de spil in de voedseldistributie.
* Bestuur: De term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" verwijst naar de door de bezetter aangestelde functionaris (Edward Voûte) die de taken van de gemeenteraad en deels van de burgemeester had overgenomen.
* V.B.N.A.: Dit staat waarschijnlijk voor de Vereniging van de Beambten bij de Nederlandse Aardappelhandel (of een soortgelijke brancheorganisatie), de werkgever van de veroordeelde. A. v.d. Bilt P.J. Koekenbier