Rapport van een controleur. 30 juni 1942. Nº 26/44/1 M.1942 1/2
R A P P O R T

J.W. de Gooijer, oud 34 jaar en wonende Koppeldijk 3 te Abcoude, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart van 1932 onafgebroken in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn, waarvan de eerste zeven jaren als personeel bij kooper J. Hopman en de laatste drie jaren als compagnon van deze. Met betrekking tot dit compagnonschap zij vermeld hetgeen mij bij onderzoek in de adminstratie van de Kamer van Koophandel, afdeeling Handelsregister, is gebleken. Aldaar is ingeschreven een groente en friutzaak van de N.V. Fa Hopman en Co, gevestigd Jan van Galenstraat 131.B. te Amsterdam. Volgens genoemde adminstratie zou deze zaak van 1932 tot en met Maart 1939 alleen hebben behoord aan kooper Hopman, terwijl met ingang van Maart 1939 de N.V. Hopman en Co is opgericht, van welke N.V. de Gooijer deel zou uitmaken. Hierbij moet evenwel worden opgemerkt, dat deze N.V. eerst op 12 Februari 1942 bij de Kamer van Koophandel is ingeschreven. Naar ik aldaar vernam, is het feit, dat in de registers vermeld staat dat de N.V. in Maart 1939 was opgericht nog geen bewijs dat het werkelijk zoo is omdat men in den tijd dat deze N.V. is ingeschreven nog geen bewijsstukken behoefde te overleggen waaruit kon blijken dat een N.V. werkelijk reeds zoo lang bestond. Eerst na Maart 1942 is het overleggen van bewijsstukken verplichtend gesteld. Hopman, noch Gooijer konden mij eenig bewijs toonen waaruit bleek, dat Gooijer van 1932 tot 1939 als personeel in dienst is geweest bij Hopman of later diens compagnon is geworden. Als personeel vam Hopman heeft Gooijer nimmer toegang gehad tot de Centrale Markt, terwijl hij ook als diens compagnon nimmer de Centrale Markt heeft bezocht. Waar Gooijer geen inwoner is van de gemeente Amsterdam, kon door mij niet worden nagegaan of hij bij Sociale Zaken bekend was. In verband met deze aanvrage acht ik het van belang, wanneer men van de zijde de r Ned: Groenten en Fruitcentrale te Abcoude informeert naar de staat van de Gooijer.

Amsterdam 30 Juni 1942
Controleur,
(Handtekening: J. Veth)

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

(Handgeschreven notities:)
(Onleesbare handtekening)
Aanvraagformulier + afschrift voor Veth.
van N. G. ... C.
acc. [initialen]
(Handtekening)

26/44/2 (in rood potlood) * Inhoud: Het document betreft een onderzoek naar de betrouwbaarheid van de arbeidsverleden-claims van J.W. de Gooijer. Hij wil een officiële erkenning als groentehandelaar, maar de controleur vindt onregelmatigheden in de registratie bij de Kamer van Koophandel. De NV waarin De Gooijer compagnon zou zijn, is pas in 1942 ingeschreven met terugwerkende kracht naar 1939, wat destijds zonder bewijsstukken kon.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met enkele typfouten (o.a. "adminstratie", "friutzaak", "vam") die kenmerkend zijn voor typewerk uit die periode.
* Opvallend: De controleur merkt op dat De Gooijer nooit op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) is gezien, wat zijn bewering dat hij al jaren in de sector werkt verdacht maakt. Dit rapport is opgesteld in juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de handel in levensmiddelen strikt gereguleerd via een distributiestelsel en vergunningenstelsel. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (onderdeel van de Akkerbouwcentrale) hield toezicht op de handel. Erkenning als kleinhandelaar was essentieel om legaal goederen te kunnen inkopen en verkopen. De strenge controle op papieren en arbeidsverleden was deels bedoeld om de zwarte handel te beperken en de grip van de bezetter op de voedselvoorziening te verstevigen. De locatie Jan van Galenstraat 131B was de hoofdingang van de Centrale Markthallen in Amsterdam. J. Hopman J. Veth J.W. de Gooijer N.V. Fa N.V. Hopman N.V. de Gooijer Gemeente Amsterdam Kamer van Koophandel Marktwezen