Ambtelijk rapport (typschrift met handgeschreven kanttekeningen). 20 november 1942. (Rechtsboven handgeschreven): 6

R A P P O R T

Naar aanleiding van het geval, gemeld door den Marktopzichter Vrij
in zijn rapport van 10 November 1942, heb ik heden morgen gehoord:
Jacob Kil, oud 30 jaar, kleinhandelaar in groente, wonende Deli-
straat 36 huis alhier en zaakhoudende aldaar, die mij het volgende
verklaarde:
"Op Dinsdag 10 November 1942, omstreeks 2 uur n.m heb
ik op de Centrale Markt van den grossier D. Leegwater gekocht
een partij van 1.000 bloemkoolen. Ik heb voor deze bloemkoolen
8 cent per stuk betaald. Deze bloemkoolen waren van zeer kleine
afmeting. Ik heb deze bloemkoolen van Leegwater kunnen koopen, om-
dat andere kooplieden blijkbaar geen interesse hiervoor hadden.
Waar het al betrekkelijk laat op den dag was en ik er niet te
veel moeite mee wilde hebben, heb ik mij met deze bloemkoolen naar
de dagmarkt in de Ten Katestraat alhier begeven om ze daar te
verkoopen. Toen ik hiermede eenmaal bezig was, werd mij door een
ambtenaar van het Marktwezen aangezegd, dat ik geen plaats had
mogen bezetten en gelastte hij mij den verkoop te staken. Toen ik
dat wilde doen begon het publiek zich hierover te beklagen, reden
waarom de bedoelde ambtenaar mij adviseerde om aan den heer Di-
recteur van het Marktwezen toestemming te verzoeken de bloem-
koolen toch op de markt in de Ten Katestraat te mogen verkoopen.
Ik heb dit geprobeerd doch gelukte het mij niet met het kantoor
van Marktwezen telefonische aansluiting te krijgen. Toen ik dat
aan de betrokken ambtenaar mededeelde verklaarde hij zelf zich
(Handgeschreven invoeging in linker marge): te hebben (Doorgaande getypte tekst): in verbinding (doorgehaald: ~~had~~) gesteld met den directeur en inmiddels van
deze toestemming had gekregen om mij de bloemkoolen te laten ver-
koopen. Ik heb toen aan deze ambtenaar voor het bezetten van een (doorgehaalde letter)
plaats marktgeld betaald en verkocht tot 5 uur n.m op dien dag".
Voorts heb ik, rapporteur, nog gehoord grossier D. Leegwater, huurder
van een pakhuis op pier A van de Centrale Markt, die mij verklaar-
de op 10 November 1942 des namiddags inderdaad aan Kil de bespro-
ken partij bloemkoolen te hebben verkocht voor 8 cent per stuk.
Leegwater verklaarde, dat hij de geheele partij aan Kil heeft over
gedaan omdat andere kooplieden hier niets van wilde hebben.
Mij, rapporteur, is niet kunnen blijken, dat Kil zich aan andere
overtredingen, dan het zonder voorkennis van een dienstdoenden
ambtenaar bezetten van een plaats op een dagmarkt, heeft schuldig
gemaakt. Toeganskaart voor de Centrale Markt van Kil gaat hierbij.

(Linksonder stempels en tekst):
Nº 27/31/2 M. 1942 25/11
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

(Rechtsonder):
Amsterdam 20 November 1942,
Controleur,
(Handgeschreven handtekening): S. Ulthuis

(Handgeschreven notitie onderaan):
Gez. [of Ges.]
M. v. af.
en kaart aan Kil
teruggeven
(onleesbaar initiaal, mogelijk JHD) Het document is een verslag van een incident op de Amsterdamse dagmarkt in de Ten Katestraat. Jacob Kil, een kleine groenteman, kocht op de Centrale Markt een restpartij van 1.000 zeer kleine bloemkolen voor een lage prijs (8 cent per stuk), omdat andere handelaren ze niet wilden hebben. Omdat het al laat op de dag was, probeerde hij deze direct op de nabijgelegen Ten Katemarkt te verkopen zonder over de juiste vergunning of standplaats te beschikken.

Hij werd staande gehouden door een marktambtenaar, maar mocht na tussenkomst van de directeur (en na betaling van het verschuldigde marktgeld) de verkoop toch afmaken. De rapporteur concludeert dat Kil, afgezien van het bezetten van een plek zonder toestemming, geen regels heeft overtreden. De handgeschreven krabbels onderaan geven aan dat de zaak is afgehandeld ("M.v. af." - waarschijnlijk 'Mutatie voor afdoening') en dat Kil zijn toeganskaart voor de Centrale Markt terugkrijgt. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De context van voedselschaarste en distributie is hier essentieel:
1. Voedselschaarste: Het feit dat Kil een partij "zeer kleine" bloemkolen koopt die anderen lieten liggen, en dat het publiek begon te "beklagen" toen hij moest stoppen met verkopen, wijst op de grote behoefte aan voedsel bij de Amsterdamse bevolking. Zelfs inferieure producten waren gewild.
2. Markttoezicht: Ondanks de oorlogssituatie bleef het ambtelijk apparaat (het Marktwezen) strikt functioneren. Er werd nauwkeurig toegezien op vergunningen en standplaatsen, mede om de zwarte handel in voedsel te controleren.
3. Bureaucratie: Het rapport toont de formele afhandeling van een relatief klein vergrijp, waarbij zelfs de verklaring van de groothandelaar (Leegwater) werd opgenomen om de herkomst van de goederen te verifiëren.