Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekening. 24 juni 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt, naam niet vermeld). [Handgeschreven: Extra]

VD/HB.

37/65/1 M.

24 Juni 1942.

den Heer Directeur der Nederland-
sche Groenten-en Fruitcentrale,
Laan Copes van Cattenburgh 62,
Den Haag.

Hiermede vraag ik voor het volgende Uw aandacht.
De grossiers der Centrale Markt, L. van Smeerdijk en P. Kars
hebben zich(nadat zij zich terzake reeds tot de betreffende
instanties hadden gewend, zonder resultaat evenwel)tot mij
gewend met een ernstige klacht over de wijze, waarop de
groenten op de Loosduinsche groenteveiling te Loosduinen
(Directeur de Heer Nederpelt) aan de handelaren wordt toe-
gewezen. Genoemde grossiers deelden mij mede, dat zij pun-
ten hebben op deze veiling : Van Smeerdijk 4 punten en Kars
2 punten( op naam van Zw. de Graaf, die door de Prijsbeheer-
sching is uitgesloten ). Genoemde veilingdirecteur zou ech-
ter nimmer aan de hand van de officieele lijst van punten
verdeelen, doch de verdeeling zou min of meer willekeurig
plaats vinden. Het gevolg hiervan zou zijn, dat bepaalde
handelaren veel te veel krijgen toegewezen, terwijl anderen,
waaronder Smeerdijk en Kars, te weinig krijgen. Als voor-
beeld noemde men, dat in de week van 8 - 13 Juni j.l. Kars
( met 2 punten ) in totaal heeft toegewezen gekregen voor
een bedrag van f 1167,79, Van Smeerdijk( met 4 punten ) voor
f 1996,76, terwijl Biesheuvel, eveneens een grossier der
Centrale Markt, die ook 4 punten op deze veiling zou hebben,
in dezelfde week voor een totaalbedrag van f 3625,20 zou
hebben toegewezen gekregen.
Ik meen U van deze klacht, welker juistheid ik niet
beoordeelen kan, op de hoogte te moeten stellen. Gaarne zal
ik het resultaat Uwer bevindingen vernemen, opdat ik de
betreffende grossiers nader kan informeeren.

De Directeur, De brief betreft een officiële klacht over de onrechtvaardige verdeling van groenten op de veiling van Loosduinen. Twee grossiers van de Centrale Markt, Smeerdijk en Kars, beklagen zich bij hun directeur over de willekeur van de veilingdirecteur, de heer Nederpelt.

Kernpunten uit de analyse:
* Het puntensysteem: De verdeling van schaarse goederen gebeurde op basis van toegewezen punten. Er wordt gesteld dat de veilingdirecteur de officiële puntenlijst negeert.
* Concrete bewijslast: Er wordt een specifiek voorbeeld gegeven uit de week van 8-13 juni 1942. Hieruit blijkt dat grossier Biesheuvel met hetzelfde aantal punten (4) bijna het dubbele aan handelswaarde toegewezen kreeg in vergelijking met Smeerdijk.
* Sancties: De brief noemt een zekere 'Zw. de Graaf' die door de "Prijsbeheersching" is uitgesloten van handel, wat duidt op de strenge controle op prijsvorming en zwarte handel tijdens de bezettingsjaren.
* Toon: De schrijver van de brief (de Directeur) blijft neutraal ("welker juistheid ik niet beoordeelen kan") maar ziet de ernst van de klacht in en verzoekt om een onderzoek door de centrale instantie in Den Haag. Het document dateert uit juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening volledig gereguleerd door de overheid via de distributie en de 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' (NGF). De NGF was een zogenaamd 'bedrijfschap' dat onder toezicht stond van de bezetter om de stroom van levensmiddelen te beheersen.

Schaarste leidde vaak tot corruptie, vriendjespolitiek of willekeur bij de toewijzing van producten op veilingen. Handelaren die zich niet aan de prijsvoorschriften hielden, konden door de "Rijksinspectie voor de Prijsbeheersing" worden uitgesloten van handel. De brief illustreert de bureaucratische spanningen en de dagelijkse strijd van handelaren om hun rechtmatige deel van de schaarse handelswaar te verkrijgen binnen een strak gereglementeerd systeem. L. van Smeerdijk P. Kars Bedrijfschap