Getypte brief op officieel briefpapier. 30 juli 1942. Inspectie voor de Prijsbeheersching te Amsterdam. Den Heer Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam. [Briefhoofd]
Inspectie voor de Prijsbeheersching
te Amsterdam

[Linksboven]
No. 8292
Dict.: Hk/AH
Dossier no.
Betreft: maximumprijzen
Bijlagen:

[Rechtsboven]
AMSTERDAM Z., 30 Juli 1942.
EMMASTRAAT 35, TELEFOON 21433, POSTGIRO 408874

[Stempel midden-boven, paars]
Nº 37/06/ M. 1942 31/7

[Handgeschreven aantekening rechtsboven, schuin]
H. Broerse
ter instructie
personeel
D

[Tekst]
Van de zijde van kleinhandelaren wordt mij herhaaldelijk mede-gedeeld, dat zij na een prijswijziging van de groenten en het fruit van meening zijn, dat zij hun producten, die zij op Dinsdag tegen hoogere maximumprijzen hebben gekocht, op Woensdag voor de oude maximumprijzen van de hand mogen doen en dat dit hun ook van de zijde van diverse marktmeesters gezegd is.

Ik moge U daarom dringend verzoeken nogeens aan Uw personeel te zeggen, dat dit standpunt niet juist is en dat met ingang van Woensdagmorgen de nieuwe vastgestelde prijzen uitsluitend berekend mogen worden.

In de herfst zal zich immers het geval voordoen, dat de nieuwe prijzen in het algemeen hooger zullen zijn dan de oude en dan biedt het inkoopen op Dinsdag voor de menschen, die die goederen op Woens-dag verkoopen een voordeel, dat naar mijn meening opweegt tegen het nu steeds optredend nadeel bij prijswisseling.

[Linksonder]
AAN
den Heer Directeur van de
Centrale Markt,
Jan van Galenstraat
AMSTERDAM.

[Rechtsonder]
DE INSPECTEUR VOOR DE
PRIJSBEHEERSCHING,
voor dezen:
[Handtekening: Alkema?]
R.E. Hattink, Toegevoegd Inspecteur

[Voetnoot links]
K 134 * Kernboodschap: De Inspectie stelt vast dat er verwarring is onder kleinhandelaren en marktmeesters over het moment waarop nieuwe maximumprijzen ingaan. De Inspecteur verordent dat de nieuwe prijzen direct op woensdagochtend moeten worden toegepast, ook als de voorraad op dinsdag duurder is ingekocht.
* Argumentatie: De Inspecteur beargumenteert dit met een beroep op het middellange termijnvoordeel: hoewel handelaren nu verlies lijden bij een prijsdaling, zullen zij in de herfst (wanneer prijzen stijgen) juist winst maken door de voorraad die zij op dinsdag goedkoper hebben ingekocht, op woensdag voor de hogere prijs te verkopen.
* Toon: Officieel, dwingend ("dringend verzoeken") en zakelijk.
* Interne notitie: De handgeschreven tekst "ter instructie personeel" duidt erop dat de directeur van de Centrale Markt de brief heeft doorgeleid naar zijn ondergeschikten (mogelijk de heer Broerse) om de marktmeesters te instrueren. Dit document stamt uit juli 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De Inspectie voor de Prijsbeheersching was in het leven geroepen om inflatie te beheersen en woekerprijzen op de schaarse goederenmarkt tegen te gaan. Omdat veel voedsel op de bon was of onder strikte prijsmaxima viel, was de controle op de Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center lokatie aan de Jan van Galenstraat) van cruciaal economisch belang. De brief illustreert de frictie tussen de starre bureaucratische prijsregels en de dagelijkse praktijk van de handelaren die probeerden hun marges te beschermen in een tijd van schaarste. H. Broerse R.E. Hattink