Officiële brief/oproep van een gemeentelijke instantie. 15 October 1940. Marktwezen Amsterdam. Den Heer J. Matteman, Vrolikstraat 138, Amsterdam-Oost. [Logo: Drie Andreaskruisen geflankeerd door gestileerde figuren]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM . HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 33/90/4 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 15 October 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer J. Matteman,
Vrolikstraat 138,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt gegeven aan de aan U gerichte schriftelyke waarschuwing om geregeld van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Westerstraat gebruik te maken, behoort de inschryving op de sollicitantenlyst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 16 of 18 Oct. a.s. om 9 u.v.m. te komen bij den Inspecteur van myn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,
[Handtekening: D. v.d. Laan]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. De brief is een formele waarschuwing en oproep van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van het geschil is dat de heer Matteman een 'voorkeurskaart' bezit voor de markt in de Westerstraat, maar deze niet regelmatig gebruikt. Volgens het toenmalige marktreglement (artikel 10) was men verplicht actief gebruik te maken van de verleende rechten, anders werd men van de sollicitantenlijst geschrapt. De ontvanger wordt ontboden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) voor een gesprek met de inspecteur voordat de definitieve beslissing tot schrapping wordt genomen.

Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als schriftelyke, inschryving en myn, wat destijds nog gebruikelijk was in ambtelijke correspondentie. Het document dateert van oktober 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief een puur administratieve en reguliere toon heeft wat betreft de marktordening, is de historische context van belang. In deze periode begonnen de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter door te sijpelen in het openbare leven, waaronder het marktwezen. De achternaam 'Matteman' komt veelvuldig voor in Joodse genealogische registers van Amsterdam (de Vrolikstraat lag in een buurt met veel Joodse inwoners). Hoewel deze specifieke brief over verzuim gaat, werden dergelijke administratieve procedures in die tijd soms een voorbode van de latere volledige uitsluiting van Joodse marktkooplieden van de Amsterdamse markten in 1941. De brief bevindt zich op het breukvlak tussen de oude Nederlandse bureaucreatie en de nieuwe realiteit van de bezetting. D. v.d. Laan J. Matteman Marktwezen