Archiefdocument
Origineel
AFSCHRIFT.
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
Aldehiedstraat 300.
's-Gravenhage, 23 Juli 1942.
Afd. Garnalen.
Betreffende toewijzing.
Bij antwoord vermelden:
No.1955.
Den Heer P.Kliffen
Th.de Bockstraat 27/III
Amsterdam.
Naar aanleiding van een met X U gehouden bespreking betreffende een toewijzging van garnalen bij het Marktwezen te Amsterdam deelen wij U mede, dat na informatie van den Directeur van het Marktwezen bij ons bericht is ingekomen, dat U naar de meening van de Verdeelingscommissie niet voor een toewijzing in aanmerking moet komen, daar U zeer groote zaken doet in groenten en fruit.
Het artikel visch dient in de eerste plaats in visch-zaken te worden verkocht. Dit dus is de reden, dat U geen toewijzing te Amsterdam kan worden gegeven.
Nederlandsche Visscherijcentrale,
Afdeeling Garnalen
(w.g.) onleesbaar.
--- * Vorm en Taal: Het document is een getypt afschrift van een zakelijke correspondentie. Het taalgebruik is formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de vroege jaren '40 (bijv. de spelling "visch", "deelen", "aanmerking"). Opvallend is de typefout "toewijzging" in de eerste alinea. De toevoeging "(w.g.) onleesbaar" geeft aan dat de persoon die dit afschrift vervaardigde de oorspronkelijke handtekening niet kon ontcijferen.
* Inhoud: De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor een garnaal-toewijzing. De ontvanger, de heer Kliffen, had blijkbaar een gesprek gevoerd om toestemming te krijgen garnalen te verkopen op de Amsterdamse markt. De centrale wijst dit af op basis van een advies van de Verdeelingscommissie en de Directeur van het Marktwezen.
* Kernargument: De reden voor afwijzing is strikt branchegebonden: omdat de heer Kliffen reeds een grote handel drijft in groenten en fruit, krijgt hij geen toegang tot de handel in visproducten. De overheid hanteerde een beleid waarbij producten prioritair werden toegewezen aan speciaalzaken (vis bij de visboer).
--- * Oorlogstijd en Distributie: De datum, juli 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste. De voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een distributiestelsel.
* De 'Centrales': De Nederlandsche Visscherijcentrale was een van de vele 'centrale' instanties die door de bezetter waren ingesteld (of onder toezicht stonden) om de productie en distributie van goederen volledig te beheersen. Niets mocht buiten deze officiële kanalen om verhandeld worden.
* Ordening van het Bedrijfsleven: De afwijzing illustreert de zogenaamde "ordening" van de handel. Om de schaarse goederen zo efficiënt mogelijk te verdelen, werd de vrije handel aan banden gelegd. Handelaren moesten beschikken over de juiste papieren en toewijzingen. Men wilde voorkomen dat handelaren uit andere sectoren (zoals groentehandelaren) de beperkte voorraad visproducten zouden "wegkapen" voor de reguliere visdetailhandel. P. Kliffen Marktwezen