Ambtseedig rapport (proces-verbaal). Willem v/d Zee, controleur bij de Centrale Crisis-Controledienst (Afd. Spijsvetten en Visscherij). De Directie van het Gemeentelijk Marktwezen te Amsterdam. Centrale Crisis-Controledienst.
Afd. Spijsvetten en Visscherij
district z.d.

№ 46A/80/1 M. 1942 24/4
IJmuiden 21. April. 1942.
[Blauw stempel: 333]

Aan
De Directie v/h Gemeentelijk
Marktwezen te Amsterdam
te Amsterdam.

Ambtseedig rapport.

Ondergeteekende Willem v/d Zee wonende
Mahustraat 16. te IJmuiden controleur Landbouw
Crisiswet 1933 tevens aangewezen als opsporings-
ambtenaar i. v. het Rijksbeheerschingsbesluit bij
Beschikking van den Gemachtigde voor de prijzen
d.d. 18 Juni 1941. verklaren:
Op Woensdag den 15 den April 1942 te onge-
veer 16 uur en 15 minuten, bevond ik mij in mijn
voormelde kwaliteit op den openbaren weg
Binnen Brouwersstraat, gelegen binnen de
Gemeente Amsterdam.
Op genoemde tijd en plaats zag ik een mij
bekend manspersoon, welke een kist bij zich
had met ongeveer 15 KG ongesorteerde levende
aal en paling.
Nadat ik mij bekend had gemaakt sprak ik
aldaar, met een manspersoon, die des
gevraagd opgaaf te zijn In dit document doet controleur Willem v/d Zee verslag van een opsporingshandeling in het kader van de distributiewetgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de rapportage is de onderschepping van een persoon in de Binnen Brouwersstraat te Amsterdam op 15 april 1942.

De verdachte werd aangetroffen met een kist met ongeveer 15 kilogram "ongesorteerde levende aal en paling". Gezien de context van de bezettingstijd en de specifieke functie van de controleur, gaat het hier waarschijnlijk om een overtreding van de prijsvoorschriften of de distributieregels (zwarte handel). De tekst breekt af net op het moment dat de identiteit van de betrokkene vermeld zou worden. Dit document is een direct product van de schaarste-economie tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945).
1. De Landbouw Crisiswet 1933: Oorspronkelijk ontworpen om de boeren te steunen tijdens de Grote Depressie, werd dit wettelijke kader door de bezetter en de Nederlandse overheidsapparaten gebruikt om de volledige productie en distributie van voedsel te beheersen.
2. De Gemachtigde voor de Prijzen: Dit was een cruciaal ambt tijdens de oorlog, bedoeld om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan.
3. Visserij en IJmuiden: IJmuiden was de belangrijkste aanvoerhaven voor vis. Dat een controleur uit IJmuiden in Amsterdam een controle uitvoert, duidt op het volgen van de handelsstroom van de kust naar de stad.
4. Zwarte Handel: 15 kg paling was in 1942 een aanzienlijke hoeveelheid met een hoge illegale marktwaarde. Het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam hield streng toezicht opdat dergelijke handel niet buiten de officiële kanalen (en de Duitse vordering) om ging. Gemeente Amsterdam Marktwezen