Inspectierapport / Proces-verbaal 28 augustus 1942 Nº 46A/321/72 M. 1942 31/8 [rechtsboven:] 964 [met rood potlood:] Hrd [en:] uit. Div / Insp
Amsterdam, 28 Aug 1942.

Rapport betr.
J. Smit, Nw. Spiegelstraat 54.

Hedenmorgen werd door mij in
bovengenoemde winkel zeevisch aangetroffen,
welke niet via den afslag ontvangen was,
maar volgens Smit, geleverd door Gebr.
de Jonge te IJmuiden, hedenmorgen.
Hij toonde een factuurtje van Gebr. de Jonge
betreffende 25 K schol, geleverd voor
fl 22.25.

[Links onderaan in ander handschrift:]
J. Smit
a.s. Maandag
oproepen
11-9-42
de Haan [?]

onderz. [?] p 11/9 9.45 uur
y 11/9

[Rechts onderaan:]
Der Controleur P.C.C.D.
[Handtekening, mogelijk:] Btringt. Het document is een rapportage van een opsporingsambtenaar van de Prijsbeheersing- en Crisis Controle Dienst (P.C.C.D.). De kern van de overtreding is dat de winkelier, J. Smit, 25 kilogram schol in zijn winkel had die niet via de officiële weg (de visafslag) was verkregen. In plaats daarvan was de vis direct geleverd door de Gebroeders de Jonge uit IJmuiden.

De administratieve krabbels onderaan duiden op de opvolging van dit rapport. Smit wordt opgeroepen voor verhoor op maandag 11 september 1942 om 9:45 uur. Dergelijke rapporten vormden de basis voor boetes of zwaardere sancties tegen winkeliers die zich inlieten met wat destijds als "zwarte handel" of het ontduiken van de distributievoorschriften werd beschouwd. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de voedselvoorziening aan strikte regels gebonden. Om schaarste te beheersen en de Duitse belangen te dienen, moest alle handel via officiële distributiekanalen lopen. De P.C.C.D. werd in 1941 in het leven geroepen om de naleving van deze regels en de vastgestelde prijzen te controleren.

IJmuiden was als centrale vissershaven een cruciale plek in de voedselketen. Het omzeilen van de visafslag betekende dat de overheid geen controle had over de prijs en de uiteindelijke bestemming van de vis. Dit rapport is een typisch voorbeeld van de kleinschalige economische surveillance die destijds alomtegenwoordig was in Amsterdamse winkelstraten zoals de Nieuwe Spiegelstraat. J. Smit