Inspectierapport / Rapport betreffende economisch delict. 27 augustus 1942. No 46A/321/71 M. 1942 31/S 99 3

Amsterdam, 27 Aug. 1942

Rapport betreffende:
K. Hogenbirk. Rijnstraat. 91
J. Hogenbirk. Maasstraat 27.

Op verzoek Th. Luinkoren, afd. Marktwezen, werd hedenmorgen door contr. v. Heele en onderget. controle gehouden in bovengenoemde winkelzaken. In beide zaken werd seewisch aangetroffen, niet afkomstig van Gem. Vischafslag, maar van P. Hogenbirk. Aangevoerd op 26/8 volgens opgave.

De Controleur C.C.C.D.
B. Kruyt

[In de linkermarge:]
Zijn voorloopig door mij reeds verdeeling geschorst

[Onderaan links, doorgehaald:]
aanhouden van
Th. Luinkoren
van afd. Marktwezen.

[Onderaan rechts in potlood/andere hand:]
ipl. [in plaats]
Zaak is
inmiddels
geregeld
D Het document betreft een opsporingsrapport van de Crisis Controle Dienst (C.C.C.D.). De controleurs (Van Heele en B. Kruyt) hebben op verzoek van de afdeling Marktwezen onderzoek gedaan naar de herkomst van vis in twee winkels van de familie Hogenbirk in Amsterdam-Zuid.

De kern van de overtreding is dat er "seewisch" (zeevis) werd aangetroffen die niet via de verplichte weg, de Gemeentelijke Visafslag, was ingekocht. In plaats daarvan was de vis direct geleverd door P. Hogenbirk. Dit duidt op een poging om de officiële distributiekanalen en prijsbeheersing te omzeilen.

Als sanctie merkt de controleur in de marge op dat de officiële distributie ("verdeeling") aan deze winkels voorlopig is stopgezet. Een latere aantekening rechtsonder geeft aan dat de kwestie naderhand is "geregeld", wat vaak betekende dat er een boete was betaald of een schikking was getroffen. Tijdens de Duitse bezetting in 1942 was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een distributiesysteem. Handel buiten de officiële veilingen om werd beschouwd als zwarte handel. De C.C.C.D. was een gevreesde instantie die specifiek belast was met het toezicht op deze economische voorschriften.

De genoemde locaties (Rijnstraat en Maasstraat) bevonden zich in de Rivierenbuurt, een wijk die in 1942 zwaar getroffen werd door de anti-Joodse maatregelen, hoewel dit rapport zich strikt beperkt tot de economische handhaving van de vishandel. De familie Hogenbirk was een bekende vishandelaarsfamilie in Amsterdam. B. Kruyt J. Hogenbirk K. Hogenbirk P. Hogenbirk Marktwezen