Archief 745
Inventaris 745-390
Pagina 248
Dossier 21
Jaar 1942
Stadsarchief

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

23 oktober 1942. Van: De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst, mogelijk de Dienst der Publieke Werken of een aan de voedselvoorziening gerelateerde afdeling). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier).

Origineel

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 23 oktober 1942. De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst, mogelijk de Dienst der Publieke Werken of een aan de voedselvoorziening gerelateerde afdeling). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). [Linksboven, getypt:]
HG.
69/2/1 M.
n 2

[Rechtsboven, getypt:]
23 October 1942.

[Rechtsmidden, getypt:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Midden, getypt:]
In bijlage dezes heb ik de eer U een contract in duplo te doen geworden ten name van G. Maasdijk, betreffende huur van winkel Jan van Galenstraat nummer 22, alhier.

Ik moge U beleefd verzoeken de onderteekening van dit contract door den heer Burgemeester te willen bevorderen en mij het daarna te doen retourneeren; dezerzijds kan dan voor registratie worden zorggedragen.

[Rechtsonder, getypt:]
De Directeur,

[Bovenaan, handgeschreven:]
Hammes [?]
Verzonden 22/10 Deze brief is een formeel administratief schrijven uit de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de afhandeling van een huurcontract voor een winkelpand aan de Jan van Galenstraat 22 in Amsterdam. De huurder is een zekere G. Maasdijk.

Opvallende elementen:
* Bureaucratische procedure: De brief volgt een strikte hiërarchie. De directeur van een dienst stuurt het contract naar de Wethouder voor de Levensmiddelen met het verzoek om de handtekening van de burgemeester te faciliteren. Dit duidt op een centrale regie over vastgoed en bedrijfsvoering door de gemeente.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en archaïsch ("heb ik de eer U... te doen geworden", "Ik moge U beleefd verzoeken"), wat standaard was voor ambtelijke correspondentie in die tijd.
* Annotatie: De handgeschreven opmerking "Verzonden 22/10" suggereert dat de brief een dag eerder is verzonden dan de getypte datum op het document aangeeft, of dat het een kopie betreft waarop de verzenddatum is bijgehouden. De datum, 23 oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam stond destijds onder bestuur van de door de Duitsers aangestelde burgemeester Edward Voûte.

De Jan van Galenstraat ligt in Amsterdam-West. Het feit dat de Wethouder voor de Levensmiddelen de ontvanger is, is relevant. Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening een kritieke taak vanwege de schaarste en distributie. Winkels die levensmiddelen verkochten, vielen onder nauwlettend toezicht.

Hoewel de brief een routineuze administratieve handeling lijkt, is de periode 1942 ook de tijd van de grootschalige 'arisering' van het bedrijfsleven, waarbij Joodse ondernemers hun winkels en panden moesten afstaan aan niet-Joodse bewindvoerders of kopers. Zonder verdere gegevens over G. Maasdijk is niet met zekerheid te zeggen of dit hier het geval is, maar dergelijke mutaties in het winkelland waren in 1942 aan de orde van de dag. Het pand aan de Jan van Galenstraat 22 huisvest tegenwoordig nog steeds een commerciële ruimte op de begane grond. G. Maasdijk Publieke Werken

Samenvatting

Deze brief is een formeel administratief schrijven uit de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de afhandeling van een huurcontract voor een winkelpand aan de Jan van Galenstraat 22 in Amsterdam. De huurder is een zekere G. Maasdijk.

Opvallende elementen:
* Bureaucratische procedure: De brief volgt een strikte hiërarchie. De directeur van een dienst stuurt het contract naar de Wethouder voor de Levensmiddelen met het verzoek om de handtekening van de burgemeester te faciliteren. Dit duidt op een centrale regie over vastgoed en bedrijfsvoering door de gemeente.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst hoffelijk en archaïsch ("heb ik de eer U... te doen geworden", "Ik moge U beleefd verzoeken"), wat standaard was voor ambtelijke correspondentie in die tijd.
* Annotatie: De handgeschreven opmerking "Verzonden 22/10" suggereert dat de brief een dag eerder is verzonden dan de getypte datum op het document aangeeft, of dat het een kopie betreft waarop de verzenddatum is bijgehouden.

Historische Context

De datum, 23 oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam stond destijds onder bestuur van de door de Duitsers aangestelde burgemeester Edward Voûte.

De Jan van Galenstraat ligt in Amsterdam-West. Het feit dat de Wethouder voor de Levensmiddelen de ontvanger is, is relevant. Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening een kritieke taak vanwege de schaarste en distributie. Winkels die levensmiddelen verkochten, vielen onder nauwlettend toezicht.

Hoewel de brief een routineuze administratieve handeling lijkt, is de periode 1942 ook de tijd van de grootschalige 'arisering' van het bedrijfsleven, waarbij Joodse ondernemers hun winkels en panden moesten afstaan aan niet-Joodse bewindvoerders of kopers. Zonder verdere gegevens over G. Maasdijk is niet met zekerheid te zeggen of dit hier het geval is, maar dergelijke mutaties in het winkelland waren in 1942 aan de orde van de dag. Het pand aan de Jan van Galenstraat 22 huisvest tegenwoordig nog steeds een commerciële ruimte op de begane grond.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Publieke Werken

Gerelateerde Documenten 6