Archief 745
Inventaris 745-392
Pagina 74
Dossier 10
Jaar 1942
Stadsarchief

Officieel rapport van de Centrale Markt Amsterdam.

2 oktober 1942. Dossier: 77/06/1

Origineel

Officieel rapport van de Centrale Markt Amsterdam. 2 oktober 1942. [Linksboven, handgeschreven potlood:]
m Geerts (?)

[Bovenaan, gestempeld/getypt:]
Nº 77/06/1 M. 1942 5/10

[Titel, getypt en onderstreept:]
R A P P O R T.

[Hoofdtekst, getypt:]
Op 1 October 1942, omstreeks 9 uur v.m. deelde de mij-bekende kooper Nienhuis mij, rapporteur, mede, dat zijn knecht die bij hem werkzaam is, geprobeerd had, 9 kisten, die op pier F voor het pakhuis van grossier Greeneveld stonden, bij Greeneveld weer in te leveren. Deze kisten stonden reeds voor genoemd pakhuis, doch door eene Karel was aan de jongen een briefje gegeven dat hij voor Nienhuis 9 kisten had neergezet. Greeneveld heeft niets uitbetaald omdat hij er van overtuigd was dat voornoemde kisten reeds een dag te voren voor zijn pakhuis stonden.

Deze jongen gaf mij op genaamd te zijn: Leonardus Theodorus Zevers, geboren te Amsterdam 17 Maart 1927 en wonende Cabotstraat 16/1 te Amsterdam W. Hij verklaarde als volgt:

Dinsdag 30 September heb ik geprobeerd om 9 kisten, die voor het pakhuis van grossier Greeneveld stonden, zoogenaamd op naam van mijn patroon Nienhuis in te leveren. Een persoon die niets had gezien, vertrouwde mij, en gaf mij een voorloopige bon, waarop vermeld stond, dat ik op naam van Nienhuis 9 kisten voor het pakhuis van Greeneveld had neergezet. Greeneveld heeft mij niets uitbetaald, doch mijn patroon van het voorgevallene in kennis gesteld.

Daar deze jongen op proef bij Nienhuis werkte, zal hij hem nu direct ontslaan.

Volgens mijn indruk is voornoemde jongen geestelijk niet volwaardig.

Aangezien de knecht van Nienhuis een ongeval is overkomen, was aan Zevers ~~een~~ tijdelijk toegang tot de Centrale Markt ~~ver-~~ verleend.

[Onderaan links, getypt:]
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Onderaan rechts, getypt en handgeschreven:]
Amsterdam 2 October 1942.
de controleur,
[handtekening J.P.N. Been]
( J.P.N. Been. )

[Midden, handgeschreven in rode inkt:]
Zevers geen toegang meer tot Cm [Centrale Markt]
Provisionele Kaart intrekken
2-10-42
[Initialen]

[Rechtsonder, handgeschreven in blauwe inkt:]
St. kaart gemaakt
6/10 42
[Initialen]
Afgegeven
6/10 jv Dit rapport beschrijft een incident van poging tot oplichting op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een vijftienjarige jongen, Leonardus Theodorus Zevers, probeerde lege kisten die al bij een grossier stonden opnieuw 'in te leveren' onder de naam van zijn werkgever om zo onterecht statiegeld of een vergoeding te verkrijgen.

De toon van het rapport is zakelijk maar streng. De controleur, J.P.N. Been, velt een hard oordeel over de mentale vermogens van de jongen door hem "geestelijk niet volwaardig" te noemen. Dit was in die tijd een gangbare, zij het denigrerende, bureaucratische term voor mensen met een verstandelijke beperking of afwijkend gedrag.

De handgeschreven aantekeningen in rood en blauw tonen de directe administratieve gevolgen: de jongen wordt ontslagen en zijn toegangsbewijs tot de markt wordt onmiddellijk ingetrokken. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam in West) was tijdens de bezetting een cruciale schakel in de voedselvoorziening. Omdat voedsel schaars was en op de bon ging, was er strenge controle op alles wat er op de markt gebeurde. De kleinste vergrijpen werden gerapporteerd aan de bedrijfschef.

Het feit dat de jongen pas 15 jaar oud was en direct werd ontslagen en verbannen van het marktterrein, illustreert de harde discipline en de lage tolerantie voor onregelmatigheden in een tijd van schaarste en bezetting. De Cabotstraat, waar de jongen woonde, ligt in de buurt van de markt (stadsdeel West), wat aangeeft dat het hier om een lokale bewoner ging die waarschijnlijk uit noodzaak of opportunisme handelde. J.P.N. Been W. Hij

Samenvatting

Dit rapport beschrijft een incident van poging tot oplichting op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een vijftienjarige jongen, Leonardus Theodorus Zevers, probeerde lege kisten die al bij een grossier stonden opnieuw 'in te leveren' onder de naam van zijn werkgever om zo onterecht statiegeld of een vergoeding te verkrijgen.

De toon van het rapport is zakelijk maar streng. De controleur, J.P.N. Been, velt een hard oordeel over de mentale vermogens van de jongen door hem "geestelijk niet volwaardig" te noemen. Dit was in die tijd een gangbare, zij het denigrerende, bureaucratische term voor mensen met een verstandelijke beperking of afwijkend gedrag.

De handgeschreven aantekeningen in rood en blauw tonen de directe administratieve gevolgen: de jongen wordt ontslagen en zijn toegangsbewijs tot de markt wordt onmiddellijk ingetrokken.

Historische Context

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam in West) was tijdens de bezetting een cruciale schakel in de voedselvoorziening. Omdat voedsel schaars was en op de bon ging, was er strenge controle op alles wat er op de markt gebeurde. De kleinste vergrijpen werden gerapporteerd aan de bedrijfschef.

Het feit dat de jongen pas 15 jaar oud was en direct werd ontslagen en verbannen van het marktterrein, illustreert de harde discipline en de lage tolerantie voor onregelmatigheden in een tijd van schaarste en bezetting. De Cabotstraat, waar de jongen woonde, ligt in de buurt van de markt (stadsdeel West), wat aangeeft dat het hier om een lokale bewoner ging die waarschijnlijk uit noodzaak of opportunisme handelde.

Genoemde Personen 2

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Ambtenaren

Bedrijfschef

Gerelateerde Documenten 6