Medische verklaring op briefpapier van de arts.
Origineel
Medische verklaring op briefpapier van de arts. 12 oktober 1942. Dr. E. Velleman, arts te Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd]
E. VELLEMAN
ARTS
Pl. Franschelaan 6
Spreekuren : dagelijks 1—2.30
’s avonds 7—8 uur
Behalve Vrijdagavond
[Handgeschreven, boven midden]
vrij
[Gedrukt en handgeschreven, rechtsboven]
Amsterdam, 12 - X 194 2
Telefoon 52376
[Handgeschreven hoofdtekst]
LL, [mogelijk L.S. of een interne code]
De huisvrouw van
S. Kooper ligt ziek
te bed.
[Stempel en handgeschreven toevoeging, midden]
No /03/169 / M. 1942
[Paraaf over stempel]
[Diagonaal stempel, linksonder]
GEZIEN,
DE INSPECTEUR,
[Handgeschreven handtekening/paraaf]
[Handgeschreven in blauwe inkt, rechtsonder]
M.O. Charlies [onzeker]
Man in werkkamp?
Vrouw ziek
XI - 42 [?] * Inhoud: Dr. Velleman verklaart dat de echtgenote van S. Kooper bedlegerig is. Dit soort verklaringen werd in 1942 vaak gebruikt in pogingen om uitstel van deportatie of vrijstelling van tewerkstelling te verkrijgen op medische gronden.
* De Arts: Emanuel Velleman (1893-1943) was een Joodse arts in Amsterdam. De Plantagebuurt was een centrum van het Joodse leven. Uit archieven (Joods Monument) blijkt dat Dr. Velleman en zijn gezin in 1943 in Sobibor zijn vermoord.
* Ambtelijke verwerking: De stempels duiden erop dat dit document is ingediend bij een officiële instantie, waarschijnlijk het Gewestelijk Arbeidsbureau of een afdeling van de Joodse Raad. De notitie in blauwe inkt ("Man in werkkamp?") wijst op een controle door de autoriteiten naar de status van het gezin; veel Joodse mannen waren in deze periode al naar werkkampen in Nederland gestuurd.
* Taal en stijl: Kort, zakelijk en functioneel, passend bij een medisch attest voor bureaucratisch gebruik. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische realiteit voor Joodse Amsterdammers tijdens de Duitse bezetting in oktober 1942. In deze periode waren de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen in volle gang. Medische verklaringen waren voor velen een wanhopige laatste strohalm om bij elkaar te blijven of transport te voorkomen. De vraag "Man in werkkamp?" illustreert hoe gezinnen door de nazi-maatregelen uit elkaar werden gerukt. De locatie, de Plantage Franschelaan, lag in de buurt van de Hollandsche Schouwburg, die vanaf de zomer van 1942 als verzamelplaats voor deportaties diende. E. Velleman M.O. Charlies S. Kooper