Afschrift van een proces-verbaal/rapport. HB.

Behoort bij brief no.2c/91/9BM. d.d. 27 November 1944 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

A f s c h r i f t .

No.2c/91/9M.1944 25 /11.

R a p p o r t .

Op 18 November 1944 ± 7.45 uur bevond ik mij op de Centrale Markt en contrôleerde aldaar loods A.10.
In deze loods trof ik aan Gerrit van Klaveren, geboren 16 October 1927, Rijnsburg wonende Noordwijkerweg no.11, van beroep groentenkoopman, Johannes van der Spijk, geboren 1 October 1907, Rijnsburg wonende Oestgeesterweg no.44, Rijnsburg, van beroep land-arbeider en Adrianus den Heyer, geboren 6 September 1928 te Leiden, wonende Valkenburgerweg no.8, Rijnsburg, welke personen onderstaande groenten aldaar in de loods hadden opgeslagen.

G. van Klaveren 50 kisten andijvie 10 kg.
A. den Heyer A.Z. 76 " " "
44 " " 8 "
32 " waspeen 20 "
16 " prei 20 "
J.v.d.Spijk 24 " waspeen
15 " andijvie
3 " radijs
10 " selderie

terwijl er nog 200 bosjes selderie en 10 peterselie aanwezig waren van P.Nieuwboer, die spoorloos verdwenen was.
Allen verklaarden mij, dat zij deze groenten zelf teelden en op de markt ten verkoop hadden aangevoerd met de schuit Voorne & Putten schipper Van Noort.
Genoemde personen konden geen geldige papieren toonen.
De marktkaart van Van der Spijk en Van Klaveren heb ik hierbij gevoegd. Van den Heyer heb ik niet hierbij, daar deze de kaart niet bij zich had.
Ik heb bovenstaande personen proces-verbaal aangezegd.

Amsterdam, 18 November 1944.
De Contrôleur,
w.g.N.Burg.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het
Marktwezen, Het document is een officieel rapport van een controleur op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een inspectie waarbij drie mannen uit Rijnsburg werden aangetroffen met een aanzienlijke hoeveelheid ongedocumenteerde groenten (andijvie, waspeen, prei, radijs en selderie). Een vierde verdachte, P. Nieuwboer, vluchtte voor de controle.

De mannen beweerden dat zij de producten zelf verbouwd hadden en per schuit ("Voorne & Putten") hadden vervoerd, maar zij konden geen officiële papieren overleggen. De controleur heeft tegen hen proces-verbaal opgemaakt. Het document is een doorslag of afschrift (copy) bedoeld voor de Wethouder voor de Levensmiddelen. Dit rapport is opgesteld in november 1944, midden in de Hongerwinter. In deze periode was de voedselvoorziening in het bezette West-Nederland kritiek. De Duitse bezetter en de Nederlandse distributie-instanties hanteerden zeer strenge regels voor de handel en het transport van levensmiddelen om de zwarte markt tegen te gaan en de officiële distributie te waarborgen.

Rijnsburg was (en is) een belangrijk centrum voor de tuinbouw. Het transport van groenten vanuit deze regio naar Amsterdam via schepen was gebruikelijk, maar zonder de juiste "marktkaarten" of vergunningen werd dit gezien als illegale handel of smokkel. De jonge leeftijd van twee van de betrokkenen (Van Klaveren was 17, Den Heyer 16) valt op; zij probeerden vermoedelijk in een tijd van extreme schaarste wat bij te verdienen of voedsel naar de stad te brengen. De vermelding van de wethouder voor "Levensmiddelen" onderstreept het politieke en maatschappelijke belang van voedselcontrole in die tijd. De Contrôleur (N. Burg) Gerrit van Klaveren Johannes van der Spijk Adrianus den Heyer P. Nieuwboer en schipper Van Noort. Marktwezen