Ambtelijke brief / Briefrapportage. 27 november 1944. Verzonden 28/11 [handgeschreven] 20/11 [handgeschreven] HB.

2c/91/9BM.
1.
27 November 1944.

Straf G. van Klaveren;
J.v.d.Spijk en A. den Heyer. den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 18 November jl. door den contrôleur N. van Burg van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat G. van Klaveren, geboren 16 October 1927, wonende Noordwijker-weg 11, Rijnsburg, J. van der Spijk, geboren 1 October 1907, wonende Oestgeesterweg 44, Rijnsburg en A. den Heyer, geboren 6 September 1928, wonende Valkenburgerweg 8, Rijnsburg, zich op de Centrale Markt hebben schuldig gemaakt aan het onbevoegd uitoefenen van den groothandel.

Ter zake van dit feit heb ik ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, Van Klaveren, Van der Spijk en Den Heyer voornoemd gestraft met ont-neming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van veertien dagen, namelijk van Woensdag 29 November tot en met Dinsdag 12 December 1944.

Ik ben van meening, dat Van Klaveren, Van der Spijk en Den Heyer voor langeren van de Centrale Markt moeten worden geweerd en ik geef U mitsdien in overweging wel te willen be-vorderen, dat Van Klaveren, Van der Spijk en Den Heyer in aan-sluiting op mijn straf, overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van bovenaangehaald artikel, door den Burgemeester van Amsterdam worden gestraft met ontneming van het recht van toegang voor onbepaalden tijd, zulks met ingang van Woensdag 13 December 1944.

                               De Directeur, De brief is een formeel verzoek van de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In het schrijven wordt gerapporteerd over drie mannen uit Rijnsburg die op 18 november 1944 betrapt zijn op "onbevoegde groothandel".

De directeur heeft zelf reeds de maximaal toegestane straf binnen zijn bevoegdheid opgelegd: een marktverbod van 14 dagen. Hij acht dit echter onvoldoende en adviseert de wethouder om bij de Burgemeester van Amsterdam aan te dringen op een verbod voor onbepaalde tijd. De nauwkeurige persoonsgegevens (inclusief geboortedata en adressen) duiden op een officiële politionele afhandeling. Opvallend is dat twee van de drie verdachten nog minderjarig waren (16 en 17 jaar oud). De brief dateert van eind november 1944. Nederland bevond zich op dat moment in de diepste crisis van de Duitse bezetting; in de grote steden van West-Nederland was de Hongerwinter uitgebroken. Voedsel was extreem schaars en de handel was volledig gereguleerd via een distributiesysteem.

"Onbevoegde groothandel" was in deze context een eufemisme voor zwarte handel: het buiten de officiële kanalen om verhandelen van voedsel tegen woekerprijzen. De autoriteiten probeerden met harde hand de controle over de schaarse middelen te behouden. Rijnsburg was (en is) een belangrijk centrum voor de bloemen- en groentehandel; handelaren uit die regio probeerden vaak hun producten direct naar de hongerende Amsterdamse bevolking te brengen, wat door de bezetter en de gecontroleerde gemeente Amsterdam streng verboden was. De voorgestelde straf van een levenslang verbod op de Centrale Markt was een zeer zware sanctie die de economische toekomst van de betrokkenen direct bedreigde. A. den Heyer G. van Klaveren N. van Burg Gemeente Amsterdam