Inspectierapport / Verslag van bevindingen. 29 februari 1944. De Marktmeester (ondertekend door C. Blom). Rapport.
VL. [Handgeschreven paraaf: W. Bl.]

Hedennacht werd door ondergeteekende contrôle gehouden op de Centrale Markt. Om 1 uur kwam ik door het hek aan de Keucheniusstraat op het terrein.
Vandaar begaf ik mij naar de hal, waar ik mijn fiets heb opgeborgen. Daarna begaf ik mij in de richting van de poort, met de gedachte, ik zal de aflossing wel tegen komen. Dit had moeten zijn: de Groot en Helsloot, terwijl tusschen 2 en 3 uur, volgens het rooster, de Groot dienst moest doen als portier. Ik ontmoette echter niemand en besloot af te wachten op pier A, bij loods A.1. Daar heb ik heen en weer geloopen en nog steeds niemand gezien.

Om twee uur kwam een auto aan de poort; deze werd door den dienstdoenden contrôleur, welke mij later bleek Helsloot te zijn, op de markt gelaten. De auto reed in de richting van pier B en even later kwam iemand uit die richting en ging naar de portiersloge. Een moment later kwam genoemde persoon er weer uit en ging met een tweede weer in de richting van pier B. Ik dacht toen, terwijl ik nog steeds geen contrôleur gezien had, zouden ze dan toch binnen zitten, daar er nu een van binnen meegaat in de richting van pier C. Ik begaf mij naar de portiersloge, doch niemand was aanwezig. Het hek stond open en in de lōge brandde het licht.

Ik keek op de klok; het was toen kwart over twee. Ongeveer vijf minuten later kwam Helsloot vlug aangeloopen. Ik vroeg hem waarom hij de poort onbewaakt open liet staan, waarop hij antwoordde, dat de chauffeur van Heeremans hem had gevraagd even met hem mee te gaan naar zijn auto daar zijn motor was afgeslagen en hij deze alleen niet meer op gang kon krijgen. De auto stond, volgens hem, in den weg voor het verkeer, en daarom was hij maar even meegeloopen.

Ik vroeg Helsloot verder waarom er om 1 uur en 2 uur niet was afgelost, waarop hij antwoordde dit niet te weten. Zijn collega's waren om twaalf uur het terrein opgegaan. Ik ben toen het terrein opgegaan om te zoeken waar zij waren, maar keerde even later terug naar de lōge om te zien of er ook sleutels waren verdwenen in welke richting ik zou kunnen zoeken. Helsloot vertelde toen, dat Pietersma hem daarna had opgebeld vanaf kamer 117 en hij tegen Pietersma had gezegd dat Blom op het terrein was.

Ik ben daarna naar boven gegaan in de hal, maar vond daar niemand meer. Door de deur onder de cantine-veiling verliet ik de hal, met de bedoeling de hondenwachts, die ik, gedurende de anderhalf uur dat ik op pier A heb gestaan, niet had gezien en ook het verdere van den nacht niet, te gaan controleeren. De beide hondenwachts zaten binnen te slapen; het was toen 7 minuten voor half vier. Brekelmans was in zijn rusttijd; Swalef had tot half vier op het terrein moeten zijn. Zij beweerden hun ronden te hebben geloopen, maar op pier A waren ze, gedurende den door mij genoemden tijd, niet geweest.

Nabij het huisje van de hondenwachts ontmoette ik de controleurs de Groot en Pietersma. Zij beweerden, desgevraagd, in de hal en op het terrein te zijn geweest. Zij hadden niet op tijd afgelost, omdat de Groot zich niet lekker gevoelde en Pietersma vond het beter bij hem te blijven.

Om vier uur werd Helsloot afgelost door Pietersma. Helsloot was dus van 12 - 4 uur binnen geweest; de aflossing 1 - 2 uur (Pietersma portier), 2 - 3 uur (de Groot portier) en 3 - 4 uur is dus niet geschied.

Aan den heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

Amsterdam, 29 Februari 1944.
De Marktmeester,
[Signatuur: C. Blom]

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
I telef. behandeld met Hr G.P.
Betrokken controleurs ernstig onderhouden & gewaarschuwd.
Straf Pietersma c.s. bijvoegen.

[Archiefstempel:]
Nº 37/6/8 M. 1944 6/3 In dit rapport doet de Marktmeester (Blom) verslag van een reeks ernstige tekortkomingen in de bewaking van de Centrale Markt tijdens de nacht van 28 op 29 februari 1944. De geconstateerde feiten zijn:

1. Verlaten van de post: Controleur Helsloot liet de poort onbeheerd en openstaan terwijl het licht in de loge brandde, naar eigen zeggen om een chauffeur te helpen.
2. Verzuim van aflossing: De afgesproken dienstwisselingen tussen 01:00 en 04:00 uur vonden niet plaats. De controleurs De Groot en Pietersma waren onvindbaar op hun posten.
3. Slapend personeel: De hondenwachten (waaronder Swalef) werden slapend aangetroffen tijdens hun diensttijd.
4. Onjuiste rapportage: Het personeel claimde rondes te hebben gelopen op plaatsen waar de Marktmeester zelf aanwezig was en hen niet heeft gezien.
5. Onderlinge waarschuwing: Zodra het personeel doorhad dat er controle was (via een telefoontje van Pietersma naar Helsloot), probeerden zij hun aanwezigheid te veinzen.

De handgeschreven notities onderaan bevestigen dat er disciplinaire maatregelen zijn genomen: de betrokkenen zijn "ernstig onderhouden" (streng toegesproken) en gewaarschuwd, en er is sprake van een bijgevoegde strafmaatregel voor Pietersma en consorten. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. In 1944 was er sprake van toenemende schaarste en diefstal (zwarte handel).

Strikte bewaking was essentieel om te voorkomen dat goederen illegaal de markt verlieten. Het feit dat de Marktmeester zelf midden in de nacht controles uitvoerde en het plichtsverzuim zo gedetailleerd rapporteerde, duidt op de hoge spanning en de noodzaak voor discipline in een tijd waarin de voedseldistributie onder grote druk stond. De namen van de hondenwachten en controleurs wijzen op lokaal personeel dat onder toezicht van de gemeentelijke marktorganisatie werkte. B. Ik Bedrijfschef van (De heer) C. Blom C. Ik Helsloot liet (Controleur) W. Bl