Getypte ambtelijke correspondentie (doorslag of kantoorversie). 10 januari 1939. De Directeur (instelling niet nader gespecificeerd, vermoedelijk gemeentelijke belasting of vergunningen). Den Heer Secretaris van den Reclasseeringsraad te Veenhuizen. Noot: De transcriptie volgt de originele spelling, inclusief het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou gebruiken.

extra
G.

72/2/2 M.
10 Januari 1939.

den Heer Secretaris van den
Reclasseeringsraad,
te
V e e n h u i z e n .

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer (No.
R.V.767) bericht ik U, dat J.A.F.Bosmans aan achterstallig
ventgeld over de maanden November 1937 tot en met Mei 1938
een bedrag van f 4,90 schuldig is. Dit bedrag kan hem geheel
of gedeeltelyk worden kwytgescholden over de periode, waarin
hy in de Rykswerkinrichting was opgenomen (per maand was
f 0,70 verschuldigd).
Ik verzoek U mitsdien beleefd my alsnog te willen
berichten sedert wanneer de opneming van Bosmans in de Ryks-
werkinrichting dateert.
Voor de ventvergunning, die geldig is voor het
boekjaar 1938-1939 (van 1 Juni tot en met 31 Mei) is Bosmans
alsnog f 5,- verschuldigd (f 4,- ventgeld plus f 1,- leges).
Wanneer de schuld zal zyn betaald, kan de vent-
vergunning zonder bezwaar worden afgegeven.

De Directeur, * Administratieve controle: De brief illustreert de strikte boekhoudkundige controle van de overheid op individuen in de jaren dertig. Een relatief klein bedrag van f 4,90 (circa 45-50 euro in koopkracht van nu) werd nauwgezet bijgehouden.
* Kwijtscheldingsbeleid: Er bestond een regeling waarbij belastingplicht (ventgeld) kon vervallen als de persoon in kwestie gedetineerd was of verbleef in een Rijkswerkinrichting.
* Conditionele vergunning: De ambtenaar stelt een harde voorwaarde: pas na betaling van de openstaande schuld krijgt Bosmans de vergunning die hij nodig heeft om zijn werk als venter weer uit te oefenen. Dit toont de lastige positie van mensen in de reclassering: men moet betalen om weer te mogen werken, maar heeft vaak geen geld juist omdat men niet mag werken. * Veenhuizen en de Rijkswerkinrichting: Veenhuizen was in 1939 nog steeds de locatie van Rijkswerkinrichtingen, waar onder andere landlopers, bedelaars en kleine criminelen werden ondergebracht om door arbeid te worden heropgevoed. De bemoeienis van de Reclasseeringsraad suggereert dat J.A.F. Bosmans probeerde te re-integreren in de maatschappij.
* Venten: Het 'venten' (de verkoop van goederen langs de deuren of op straat) was in die tijd een veelvoorkomend beroep voor mensen aan de onderkant van de samenleving. Hiervoor was een gemeentelijke vergunning vereist.
* Tijdsgeest: De brief is geschreven aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, in een periode van economisch moeizaam herstel na de Grote Depressie. De ambtelijke toon is afstandelijk en formeel.