Brief (ingezonden klacht/verklikking) 19 januari 1939 [Stempel: No. 72/7/1 M. 1939 20/1]
Amsterdam 19 - 1 - 1939

Waarde Heer Derkteur, [onleesbare toevoeging]

daar ik zoo vry ben om uw wat
te schryven van de onregelmatig-
heden in de spaarndammerbuurt
daar loopt een vieschventer naam
hartog roeg allen zaterdag
avonden met fruit en
dat mag toch niet hy heb
een kaart voor op de groente
mark te komen en dat is toch
niet op zijn plaats en dan loopt
er nog een die heet kris
eitsman ook viesch venter en
zij beroemen zich er op dat
de conteleurs hun niets doen
nu vraag ik uw of dat op
zijn plaats is die roeg zijn
kaart staat op zijn vrouws
naam en dan zegt hy komt
er een conteleur dan zegt
hy mijn vrouw is het kind De brief is een melding van een burger over vermeende overtredingen van de marktverordening in de Amsterdamse Spaarndammerbuurt. De schrijver klaagt over twee personen:
1. Hartog Roeg: Zou op zaterdagavonden illegaal met fruit venten, terwijl zijn vergunning ("kaart") slechts geldig zou zijn voor de vaste groentemarkt. Bovendien staat de vergunning op naam van zijn vrouw, wat hij volgens de briefschrijver als list gebruikt om onder boetes uit te komen.
2. Kris Eitsman: Wordt genoemd als een "viesch venter" (waarschijnlijk een spelfout voor visventer) die zich eveneens niet aan de regels houdt.

De tekst is geschreven in een fonetisch Nederlands met veel spelfouten ("Derkteur" voor Directeur, "vieschventer" voor visventer, "conteleur" voor controleur), wat typerend is voor de lagere sociale klassen uit die tijd die weinig formeel onderwijs hadden genoten. De schrijver uit ook frustratie over het vermeende gebrek aan optreden door de officiële controleurs. In het Amsterdam van 1939 was de handel op straat en op markten streng gereguleerd. Men had specifieke vergunningen nodig die gebonden waren aan personen, goederensoorten en locaties. In crisistijd en de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog was de concurrentie op straat groot en werd er streng toegezien op 'beunhazerij' of het overschrijden van de vergunningsvoorwaarden. De Spaarndammerbuurt was een typische Amsterdamse volksbuurt waar sociale controle en onderlinge concurrentie tussen kleine handelaren vaak leidde tot dit soort aangiftes bij de autoriteiten. De opmerking over de vergunning op naam van de vrouw verwijst naar een bekende methode om mazen in de wet op de straathandel te benutten. Marktwezen Politie