Brief op officieel briefpapier. 16 maart 1939. De Directeur van de Gemeentetram Amsterdam (W. Hofman). Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Briefhoofd]
GEMEENTETRAM AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 80001
GEM. GIROREKENING No. 48

[Rechtsboven gestempeld/geschreven]
Nº 72/18/3 M. 1939 18/3
872

No. 59/24
BIJLAGE

[Handgeschreven aantekening linksboven bij 'BIJLAGE']
ni. Dir [?]
Insp. [?]

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam.

VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
AMSTERDAM, 16 Maart 1939.

In antwoord op Uw brief van 4 dezer no. 72/18/2 M. bericht ik U, dat de instructie aan het varend personeel der Veren o.m. behelst, dat het er op heeft toe te zien, dat aan boord der schepen niet met koopwaar wordt gevent.

Het verbod aan boord te venten wordt blykens myn inlichtingen uitsluitend door Chineesche venters overtreden, die van de gelegenheid dat het dekpersoneel door kaartjescontrôle in beslag wordt genomen gebruik maken om met het gewone publiek mede aan boord te komen en daar onopvallend hun bedryf uit te oefenen.

Zy worden door het dekpersoneel by ontdekking geweerd c.q. verwyderd.

De noodzakelykheid van een scherp toezicht ten deze is nogmaals onder de aandacht van het personeel gebracht.

De Directeur,
[Handtekening: Hofman]

[Linksonder]
No. 9c 5000-4-'38

[Rechtsonder handgeschreven]
12 * Taal en Spelling: Het document is opgesteld in de toenmalige officiële spelling (vóór de wijziging van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. blykens, myn, bedryf, verwyderd, noodzakelykheid) en de uitgang -sche (Chineesche).
* Inhoud: De directeur van de Gemeentetram reageert op een klacht of navraag van de Dienst Marktwezen over illegale handel op de veren over het IJ. Hij bevestigt dat er een verbod geldt en verklaart de modus operandi van de overtreders: zij maken gebruik van de drukte tijdens de kaartcontrole om onopgemerkt aan boord te gaan.
* Toon: De toon is zakelijk en ambtelijk-formeel. De brief dient als bewijs dat de directie de zaak serieus neemt en het personeel opnieuw heeft geïnstrueerd.
* Status: Het betreft een officiële correspondentie tussen twee gemeentelijke diensten van de stad Amsterdam. * Historische context: Maart 1939, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. De economische gevolgen van de crisis van de jaren '30 waren nog merkbaar.
* Sociale context: De expliciete vermelding van "Chineesche venters" verwijst naar de destijds zichtbare groep Chinese migranten in Amsterdam (voornamelijk geconcentreerd rond de Binnenstad/Bantammerbuurt). Velen van hen voorzagen in hun levensonderhoud door als "pindachinees" op straat of bij horecagelegenheden kleine waren (zoals pindakoekjes) te verkopen. Dit document illustreert de institutionele druk op deze gemarginaliseerde groep ondernemers.
* Institutionele context: De Gemeentetram Amsterdam (GTA, de voorloper van het GVB) beheerde in die tijd niet alleen de trams, maar ook de veerdiensten over het IJ. Het Marktwezen was verantwoordelijk voor de regulering van de handel in de stad. De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de toenmalige Centrale Markthallen.