Afschrift van een overeenkomst/contract. Opgesteld voor het seizoen van 1939 (specifieke vermeldingen van mei en september 1939). Afschrift.

De ondergeteekenden;
de Firma C. Jamin, gevestigd en kantoorhoudende te Rotterdam, hierna te noemen C. Jamin, eenerzijds, en

anderzijds, ieder voor zich, hierna te noemen de ijsventer, verklaren te zijn overeengekomen als volgt:
1. De ijsventer verkoopt voor zijn rekening en risico het roomijs, dat C. Jamin hem daartoe in depôt geeft.
De verkoop geschiedt tegen de door C. Jamin vastgestelde verkoopsprijzen met een door C. Jamin ter beschikking gesteld rijwiel (driewieler) en toebehooren.
De ijsventer is gehouden het ijs goed te verzorgen en het overgebleven ijs iederen avond in goeden staat aan C. Jamin terug te leveren.
Hij verbindt zich om in het bezit te zijn van een ventersvergunning.
2. De ijsventer geniet als vergoeding 13 1/3 procent provisie over zijn verkoop tot f. 150.-, indien de wekelijksche verkoop tenminste f. 150.- bedraagt, en voorts 12 procent over zijn wekelijkschen verkoop boven f. 150.-, met dien verstande, dat
a. C. Jamin wekelijks als voorschot op de provisie f. 20.- betaalt, mits de ijsventer regelmatig iederen dag verkoopt;
b. indien de verkooper in eenige week beneden het bedrag van f. 150.- blijft, C. Jamin het in die week te veel betaalde in eenige daarop volgende week in mindering brengt, indien de provisie boven f. 20.- bedraagt;
c. indien het als voren te veel betaalde in totaal meer dan f. 50.- mocht bedragen, C. Jamin gerechtigd is dit teveel betaalde bedrag in mindering te brengen op voorzegd voorschot in zoodanige termijnen als zij geraden acht;
d. na de eerste vier weken van Mei 1939 C. Jamin mag inhouden zooveel als onder b en c vermeld, indien de verkoop in deze vier weken minder dan f. 500.- bedraagt.
3. De ijsventer draagt zorg voor een behoorlijk gebruik van rijwiel en toebehooren, alsmede voor het gebruik van de beide uniformen, welke C. Jamin in het verkoopsseizoen ter beschikking stelt, blijvende een en ander eigendom van C. Jamin.
C. Jamin draagt zorg voor herstel en onderhoud van het rijwiel en neemt de markt- en pontgelden, alsmede de rijwielbelasting voor hare rekening.
4. De ijsventer is gehouden iederen avond het rijwiel met restant ijs af te leveren en de gelden van het op dien dag verkochte ijs af te dragen aan C. Jamin ter door haar aangewezen plaatse (IJscentrale)
De ijsventer is gehouden iederen avond het door hem gebruikte rijwiel af te sluiten met een door C. Jamin ter beschikking gesteld slot, waarvan een sleutel in zijn bezit en de andere sleutel in het bezit van den chef van C. Jamin moet zijn.
De ijsventer verbindt zich overigens zich stipt te houden aan de orde-bepalingen (reglement), welke ter kennisneming van iederen ijsventer in de IJscentrale worden gedeponeerd.
5. De ijsventer mag verkoopen uitsluitend in het hem door C. Jamin aangewezen rayon.
Ten aanzien van den duur en de indeeling van de verkoopuren is de ijsventer vrij.
Indien een ander hem vervangt, geeft hij dien aan C. Jamin op. De ijsventer blijft aansprakelijk voor de handelingen van den vervanger.
6. Ondergeteekenden ijsventers zijn hoofdelijk jegens C. Jamin aansprakelijk voor de richtige nakoming van de verplichtingen van ieder van hen.
C. Jamin houdt met ingang van de 5e week na 1 Mei 1939 f. 1.- per week van het voorschot, resp. de provisie van iederen ijsventer in tot waarborg, voor de nakoming van de verplichtingen uit dezen overeenkomst.
Het ijsverkoopsseizoen duurt van 1 Mei 1939 tot 1 September 1939 of tot een lateren door C. Jamin te bepalen dag, welken C. Jamin tijdig aan de ijsventers mededeelt.

Blad 2. Dit document is een standaardcontract voor ijsventers van de bekende firma C. Jamin uit Rotterdam. De belangrijkste punten uit de overeenkomst zijn:

• Constructie: De ijsventer werkt op provisiebasis (commissie) en draagt zelf het risico van de verkoop, maar gebruikt materieel (de iconische Jamin-driewieler en uniformen) van de firma.
• Financiële afspraken: Er is een complex systeem van provisies (12% tot 13 1/3%) en wekelijkse voorschotten (f. 20,-). Jamin heeft strikte bepalingen opgenomen om teveel betaalde voorschotten te verrekenen bij tegenvallende verkopen.
• Controle en Discipline: De venter moet zich aan een strikt rayon houden, het rijwiel elke avond stallen bij een 'IJscentrale' en deze vergrendelen met een slot waarvan Jamin de reservesleutel heeft.
• Seizoensgebondenheid: Het contract is specifiek gericht op het zomerseizoen van 1939, lopende van mei tot september.
• Waarborgsom: Er wordt wekelijks een klein bedrag (f. 1,-) ingehouden als borg voor de nakoming van de plichten. De firma C. Jamin, opgericht door Cornelis Jamin, was in de eerste helft van de 20e eeuw een van de grootste zoetwarenbedrijven van Nederland. De ijsverkoop per driewieler was een kenmerkend onderdeel van het straatbeeld in de jaren '30.

Dit specifieke document dateert uit het voorjaar van 1939, slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De precieze juridische formuleringen tonen een vroege vorm van 'franchise-achtige' samenwerking, waarbij de onderneming de risico's zoveel mogelijk bij de individuele verkoper legt, terwijl zij wel de volledige controle behoudt over de merkuitstraling (uniformen, prijzen, rayons). De genoemde bedragen (f. 20,- voorschot) moeten gezien worden in de context van die tijd, waarin een gemiddeld weekloon voor een arbeider rond de f. 25,- à f. 30,- lag.