Getypte statistische tabel/bijlage bij een ambtelijke brief.
Origineel
Getypte statistische tabel/bijlage bij een ambtelijke brief. 15 december 1939. Directeur van het Marktwezen. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen (Amsterdam). Behoort bij brief no. 72/67/3 M. d.d. 15 December 1939 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.
Aantal personen, aangetroffen zonder vergunning. (z.g.n. bedieners van vaste klanten)
| Wijk en Artikelen | Ventver. ingel. of ingetr. | ventver. niet afgeh. | Nimmer v.v. gehad i.d. handl. vóór 1934 | Nimmer v.v. gehad i.d. handl. nà 1934 | Totaal | Totaal aant. venters incl. opk. | Totaal aant. venters excl. opk. | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aantal | % v. kl.b. | Aantal | % v. kl.b. | ||||||
| Oost | |||||||||
| Aard.gr.en fruit | 18 | 1 | 8 | 1 | 28 | ||||
| Zuurwaren | 1 | - | - | - | 1 | ||||
| Petroleum | 5 | - | 2 | 3 | 10 | ||||
| Boter,kaas en eieren | 2 | - | 1 | - | 3 | ||||
| Wild,gevogelte enz. | - | - | 1 | - | 1 | ||||
| 43 | 616 | ± 7 | 499 | ± 9 | |||||
| === | |||||||||
| West | |||||||||
| Aard.gr.en fruit | 20 | 3 | 8 | 3 | 34 | ||||
| Aardappelen | 1 | - | 2 | - | 3 | ||||
| Petroleum | - | - | - | 1 | 1 | ||||
| 38 | 812 | ± 5 | 675 | ± 6 | |||||
| === | |||||||||
| Zuid. | |||||||||
| Aard.gr.en fruit | 28 | 2 | 15 | 11 | 56 | ||||
| Aardappelen | 5 | - | 1 | 2 | 8 | ||||
| Boter,kaas en eieren | 3 | - | 15 | 1 | 19 | ||||
| Fruit | 1 | - | 3 | - | 4 | ||||
| Petroleum | 1 | - | - | 2 | 3 | ||||
| Koffie en thee | - | - | 1 | - | 1 | ||||
| 91 | 927 | ± 10 | 730 | ± 12 | |||||
| === | |||||||||
| Centrum. | |||||||||
| Aard.gr.en fruit | 13 | - | 10 | 11 | 34 | ||||
| Aardappelen | - | - | 1 | - | 1 | ||||
| Boter,kaas en eieren | 1 | - | 2 | 1 | 4 | ||||
| Petroleum | 2 | - | 3 | 4 | 9 | ||||
| Schoonmaakart. | - | - | - | 1 | 1 | ||||
| Zuurwaren | 1 | - | - | 1 | 2 | ||||
| 51 | 692 | ± 7 | 686 | ± 7 | |||||
| === | |||||||||
| Noord. | |||||||||
| Aard.gr.en fruit | 31 | - | 5 | 13 | 49 | ||||
| Aardappelen | - | - | 2 | 1 | 3 | ||||
| Boter,kaas en eieren | 1 | - | 12 | 4 | 17 | ||||
| Petroleum | 4 | - | 8 | 3 | 15 | ||||
| Huish.artikelen | - | - | 2 | 1 | 3 | ||||
| Visch | 1 | - | 3 | - | 4 | ||||
| Bloemen en planten | - | - | - | 2 | 2 | ||||
| Brandstoffen | 1 | - | 7 | 5 | 13 | ||||
| Snoepgoed | - | - | 1 | - | 1 | ||||
| Honden- en kattenvoer | - | - | 1 | - | 1 | ||||
| Manufacturen | 1 | - | - | - | 1 | ||||
| 109 | 315 | ± 35 | 290 | ± 38 | |||||
| === | |||||||||
| 332 | 3362 | ± 10 | 2880 | ± 11½ | |||||
| * Structuur: De tabel is verdeeld per stadsdeel van Amsterdam (Oost, West, Zuid, Centrum, Noord). Per wijk worden de handelsproducten gespecificeerd. | |||||||||
| * Inhoudelijke categorieën: Er wordt onderscheid gemaakt tussen mensen wiens vergunning is ingetrokken/ingeleverd en mensen die nooit een vergunning hebben gehad (met een peildatum voor of na 1934). | |||||||||
| * Kerngegevens: Het totale aantal illegale venters bedraagt 332. In verhouding tot de legale markt is het percentage overtreders in Amsterdam Noord het hoogst (circa 35-38%), terwijl dit in West het laagst is (circa 5-6%). | |||||||||
| * Producten: De handel in aardappelen, groenten en fruit voert de boventoon bij de niet-vergunde handel. Ook brandstoffen (petroleum) en zuivel (boter, kaas, eieren) zijn significant aanwezig. Dit document stamt uit december 1939, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het weerspiegelt de economische situatie en de strikte regulering van de straathandel in Amsterdam aan het einde van de jaren '30. De term "z.g.n. bedieners van vaste klanten" wijst op een juridisch grijs gebied: venters probeerden de vergunningsplicht vaak te omzeilen door te claimen dat zij niet aan het publiek verkochten, maar slechts bestellingen afleverden bij vaste klanten. |
De Dienst van het Marktwezen hield deze statistieken bij om de omvang van de ongecontroleerde handel in kaart te brengen, waarschijnlijk met het oog op handhaving en belastingheffing. De hoge cijfers in Amsterdam Noord (35%) kunnen duiden op een grotere afhankelijkheid van informele handel in deze arbeiderswijk of een minder dichte dekking van reguliere winkels destijds.