Typscript (doorslag of origineel op briefpapier zonder hoofding).
Origineel
Typscript (doorslag of origineel op briefpapier zonder hoofding). Blz. 2 Nota Weth.
gunningen voor bystand uitsluitend op grond van overgelegde me-
dische verklaringen verleend.
Deze medische verklaringen, waarin in de meeste gevallen
de aard van de ziekte of het gebrek stond vermeld, werden in
hoofdzaak verstrekt op grond van de navolgende motieven.
a. het niet of niet voldoende kunnen roepen.
b. het niet of niet voldoende kunnen duwen van de kar.
c. het niet kunnen traploopen.
Hoewel de bystand aanvankelyk voor onbepaalden tyd werd
verleend, werden deze vergunningen in den loop van 1936
ingetrokken om, overeenkomstig het bepaalde in art. 4, 4e lid
der Ventverordening, voor een bepaalden tyd, resp. 14 dagen,
1 maand, 3 of 6 maanden, opnieuw te worden verstrekt, nadat
de noodzakelykheid daarvan was aangetoond.
Rees twyfel aan de noodzakelykheid van den bystand, dan
werd in vele gevallen het betreffende verzoekschrift ter
toetsing gezonden naar de Permanente Commissie van Advies
inzake ventvergunningen en/of naar den Directeur van den
Dienst van het Marktwezen. Vele dubieuze aanvragen en ook
aanvragen om door middel van bystand het klanten-aantal op
te voeren of op ruimere wyze zaken te doen - die uiteraard
niet achterwege bleven - werden van de hand gewezen.
Thans worden de verzoeken en de overgelegde doktersver-
klaringen ter toetsing naar den Directeur van den Gemeente-
lyken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst gezonden en het
geneeskundig advies opgevolgd.
Een telling, gehouden naar de gegevens, die ter Secretarie
vanaf April 1935 bekend staan, heeft uitgewezen, dat het aantal
keeren, dat bystand werd verleend, regelmatig en in vry sterke
mate sedert 1936 afneemt (n.l. in 1936, 68 x; in 1937, 44 x, en
in 1938 vermoedelyk 26 x).
Van de 159 maal dat in den loop van dien tyd tot 1 Juli
1938, bystand werd verkregen, is deze 105 x aan dezelfde per-
sonen verleend, d.w.z. aan 65% van het totaal aantal malen.
Stelt men het gemiddelde aantal venters in de jaren 1935,
1936 en 1937 op 5500 (op 1 Jan. '35 waren er 7184 venters, op Dit document is een ambtelijk verslag over de uitvoering van het marktbeleid, specifiek gericht op de 'bijstand' voor venters. Met bijstand wordt hier niet een financiële uitkering bedoeld, maar de toestemming om een helper mee te nemen bij het venten (bijvoorbeeld voor het duwen van de kar of het aanbellen bij huizen).
Kernpunten in de tekst:
* Medische criteria: Er werden strikte medische gronden gehanteerd voor het toestaan van een helper: niet kunnen roepen (venten was een luidruchtig beroep), niet kunnen duwen, of niet kunnen traplopen.
* Beleidswijziging 1936: Men stapte af van vergunningen voor onbepaalde tijd. Vergunningen werden tijdelijk en moesten periodiek herzien worden.
* Bestrijding van misbruik: De overheid constateerde dat de regeling werd misbruikt om simpelweg meer personeel in te zetten en de omzet te vergroten ("klanten-aantal op te voeren"), in plaats van uit fysieke noodzaak.
* Professionalisering van de controle: De toetsing verschoof van een algemene commissie naar de directeur van de GG&GD (Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst), wat duidt op een medische objectivering van het proces.
* Daling van toekenningen: De statistieken onderaan de pagina tonen aan dat de strengere controle effectief was; het aantal verleende ontheffingen daalde van 68 in 1936 naar een verwachte 26 in 1938. Het document dateert uit de late jaren '30, de staart van de Grote Depressie. In deze periode was het aantal straatventers in steden als Amsterdam (waar de termen 'Dienst van het Marktwezen' en 'Ventverordening' sterk op wijzen) zeer groot. Voor velen was venten een laatste redmiddel tegen de werkloosheid.
De overheid probeerde de wildgroei aan straathandel in te dammen via strikte verordeningen. De "Ventverordening" was een belangrijk instrument om de openbare orde te handhaven en de gevestigde winkelier te beschermen tegen (oneerlijke) concurrentie van de straathandel. Het beperken van het aantal helpers was een manier om de schaal van de individuele venters klein te houden. Het document illustreert de verschuiving naar een meer bureaucratisch en medisch-gecontroleerd sociaal beleid in de vooroorlogse Nederlandse steden.