Brief (verzoekschrift).
Origineel
Brief (verzoekschrift). 23 mei 1939. Amsterdam 23 Mei 1939.
Nº 85/66/M. 1939 24/5
Wel Edl. Heer.
Ik verzoek U zeer beleefd, doch dringend aan het onderstaande Uwe aandacht te willen schenken.
Einde September 1938 was ik door omstandigheden gedwongen onderstand aan te vragen, wat ik dan ook +- 6 maanden genoten heb.
Voor dien had ik een vaste plaats op het Mosplein, waar ik immer mijn ijgen materiaal gebruikte, ook des Maandag’s op de Noorder markt en vier maal in de week op de Lindengracht.
Echter, nu ik na zes maanden mijn werkzaamheden weer op heb gevat, heeft men mij te kennen gegeven, dat het intusschen een verbod is geworden, ijgen stallen-materiaal op de markt te gebruiken, voor en alleer men een vergunning daartoe in zijn bezit heeft. * Toon: De brief is geschreven in een uiterst beleefde, doch dwingende toon. De schrijver hanteert de formele omgangsvormen van die tijd ("Wel Edl. Heer").
* Kern van het probleem: De afzender is een marktkoopman die vanwege financiële problemen (waarschijnlijk de economische crisis van de jaren '30) zes maanden lang een uitkering ("onderstand") heeft ontvangen. Nu hij weer aan het werk wil gaan, stuit hij op nieuwe regelgeving.
* Regelgeving: Waar hij voorheen zonder problemen zijn eigen kraammateriaal ("ijgen materiaal") mocht gebruiken op diverse Amsterdamse markten, is er nu plotseling een vergunningplicht voor het gebruik van eigen stallen.
* Locaties: De schrijver noemt specifieke Amsterdamse marktlocaties: het Mosplein (Amsterdam-Noord), de Noordermarkt en de Lindengracht (beide in de Jordaan). Dit duidt op een ambulante handelaar die op verschillende dagen op verschillende plekken stond.
* Taalgebruik: Opvallend is de spelling "ijgen" in plaats van "eigen", wat vaker voorkwam in minder formeel geschoolde handschriften of lokale dialectinvloeden in die periode. Dit document stamt uit mei 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en aan het staartje van de Grote Depressie. De term "onderstand" verwijst naar de armenzorg of sociale bijstand die door de gemeente werd verstrekt. De brief illustreert de bureaucratische hindernissen waar kleine zelfstandigen in die tijd tegenaan liepen wanneer zij probeerden uit de bijstand te komen en hun nering weer op te pakken. Het stempel met de datum 24/5 suggereert dat de brief de dag na verzending officieel is binnengekomen en geregistreerd bij de betreffende instantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). Gemeente Amsterdam Marktwezen