Handgeschreven brief (verzoek om uitstel van betaling). 13 december 1939 (geschreven), 14 december 1939 (ontvangen/verwerkt). Jan Brand, wonende aan de 1e Anjeliersdwarsstraat 1-II, Amsterdam. "Directeur" (vermoedelijk van de belastingdienst of een gemeentelijke invorderingsinstantie). (Noot: De originele spelling, inclusief taalfouten en afgebroken woorden, is aangehouden.)

[Stempel linksboven:] Nº 85 / 11 7 / 1 M. 1939
[Rechtsboven:] 14/12 13.12-'39 [Paraaf: m. Hf Wolter?]

Directeur daar ik nog niet ver-
schenen ben om mij belasting schuld
te betalen is de reden dat ik er
op het oogenblik zoo slecht voor
staan met mijn huisgezin daar
mijn twee kinderen ziek zijn komt
er heel wat kijken Maar ik
hoop dat U het goed vind dat
ik Maandag aanstaande mag komen
betalen Ik zal zoo gauw mogelijk
mij schuld gelijk maken Ik hoop
dat U onze afspraak nog een keer
door de vingers wil zien voor mij
en mijn huis gezin daar ik mijan-
ders geen raad meer weet.

In afwachting
Jan Brand
I Anjelierdwarsstr 1 II
Amsterdam
C

[Rechtsonder in potlood:] 85 * Inhoud: Jan Brand schrijft een verontschuldigende brief omdat hij een eerdere afspraak om zijn belastingschuld te betalen niet is nagekomen. Hij wijst op de penibele situatie van zijn gezin en de ziekte van zijn twee kinderen als reden voor de vertraging. Hij belooft de schuld de eerstvolgende maandag te komen voldoen en smeekt om clementie.
* Taal en handschrift: Het handschrift is een vlot, hellend schoolschrift. De taal bevat diverse grammaticale en spellingsfouten die wijzen op een schrijver uit de arbeidersklasse (bijv. "mij" in plaats van "mijn", "staan" in plaats van "sta", en "vind" zonder stam+t). Het woord "mijanders" is over twee regels afgebroken als "mijan-ders".
* Administratieve sporen: De brief is door de ontvangende instantie nauwkeurig geklasseerd. De rode onderstreping onder "Maandag aanstaande" duidt erop dat de behandelend ambtenaar de voorgestelde termijn als essentieel heeft gemarkeerd. De paarse "W" in een cirkel rechtsboven is mogelijk een paraaf voor akkoord of een dossierkenmerk. * Tijdsbeeld: De brief dateert van december 1939. Nederland verkeerde op dat moment in de periode van de Mobilisatie; de dreiging van de Tweede Wereldoorlog was voelbaar en de economische omstandigheden waren voor velen zwaar.
* Locatie: De 1e Anjeliersdwarsstraat ligt in de Amsterdamse Jordaan. In 1939 was dit nog een uitgesproken volksbuurt waar veel gezinnen in relatieve armoede en in krappe etagewoningen (zoals de aanduiding "1 II", één hoog achter of twee hoog, suggereert) leefden.
* Sociaal-historische waarde: Dit document vormt een egodocument dat de persoonlijke zijde van de economische geschiedenis belicht. Het laat zien hoe de kleine man zich in tijden van nood persoonlijk richtte tot autoriteiten in de hoop op menselijkheid binnen de bureaucratie.