Getypte officiële waarschuwing/kennisgeving.
Origineel
Getypte officiële waarschuwing/kennisgeving. 15 augustus 1939. Onbekend, maar getekend namens de Secretaris (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam of de afdeling Marktwezen). De heer N. van Gelder, Waterlooplein 53, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). [Bovenaan gecentreerd, handgeschreven in inkt:]
extra
[Linksboven:]
HG.
85/85/1 M.
1
[Rechtsboven:]
15 Augustus 1939.
[Rechts midden, geadresseerde:]
den Heer N.van Gelder,
Waterlooplein 53,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
[Gecentreerd:]
Waarschuwing betaling
kramengeld.
[Rechtsonder:]
Vrijdag, 18
Augustus a.s.
[Helemaal rechtsonder:]
b.a.De Secretaris, Dit document is een zakelijke, dwingende herinnering voor het betalen van 'kramengeld'. Kramengeld was de belasting of huur die marktkooplieden aan de gemeente moesten betalen voor het recht om een kraam te bezetten op een openbare markt.
De tekst is uiterst beknopt. De brief is gedateerd op dinsdag 15 augustus 1939, en de deadline voor betaling wordt gesteld op "Vrijdag, 18 Augustus a.s." (aanstaande). Dit geeft de ontvanger slechts drie dagen de tijd om aan zijn verplichtingen te voldoen. De afkorting "b.a." voor de ondertekening staat voor "bij afwezigheid" of duidt op een ambtelijke machtiging namens de secretaris. De handgeschreven notitie "extra" bovenaan suggereert dat dit een afwijkende of spoedeisende herinnering betrof, mogelijk buiten de reguliere facturatiecyclus om. Het document dateert van vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (1 september 1939). De locatie, Waterlooplein 53 in Amsterdam, is historisch zeer significant. Het Waterlooplein was het centrum van de Joodse markt in Amsterdam. De ontvanger, de heer N. van Gelder, was naar alle waarschijnlijkheid een Joodse marktkoopman die op het plein zijn handel dreef.
In de jaren dertig was de economische situatie precair en de controle op marktgelden door de gemeente Amsterdam was streng. Voor veel kleine handelaren op het Waterlooplein was het betalen van deze heffingen een zware financiële last. Dit type administratieve documenten geeft een inkijkje in het dagelijkse (economische) leven in de Amsterdamse Joodse buurt, net voordat de Duitse bezetting de markt en het leven van de bewoners daar volledig zou ontwrichten.