Getypte brief met handgeschreven aantekeningen. 15 augustus 1939. Waarschijnlijk een gemeentelijke instantie (gezien de term "kramengeld" en de ondertekening door een secretaris). Den Heer N. van Gelder, Waterlooplein 53, Amsterdam-Centrum. [Handgeschreven rechtsboven:] M. Müller

[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 15/8

[Getypt links:] HG.

[Getypt links:]
85/85/1 M.
1

[Getypt rechts:] 15 Augustus 1939.

[Getypt adres:]
den Heer N.van Gelder,
Waterlooplein 53,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

[Getypt onderwerp:]
Waarschuwing betaling
kramengeld.

[Getypt tekstlichaam:]
Vrijdag, 18
Augustus a.s.

[Getypt ondertekening:]
b.a.De Secretaris, Dit document is een officiële waarschuwing of herinnering voor de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de belasting of vergoeding die marktkooplieden moesten betalen voor het gebruik van een staanplaats op de markt. De brief is gericht aan de heer N. van Gelder, die woonachtig was aan het Waterlooplein 53.

De tekst "Vrijdag, 18 Augustus a.s." (aanstaande) dient waarschijnlijk als een uiterste betaaltermijn of een aanzegging voor een controlebezoek. De brief is kort en zakelijk van opzet, wat typisch is voor dergelijke administratieve correspondentie uit die tijd. De handgeschreven aantekening "Verzonden 15/8" bevestigt de verzending op dezelfde dag als de datum op de brief. De datum van de brief, 15 augustus 1939, is historisch saillant; het is slechts twee weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog met de Duitse inval in Polen. Het adres, Waterlooplein 53 in Amsterdam, bevond zich in het hart van de oude Joodse buurt (de Jodenbuurt). De dagelijkse markt op het Waterlooplein was destijds een van de belangrijkste markten van de stad, waar veel Joodse Amsterdammers werkten als marktkoopman.

De achternaam "Van Gelder" is veelvoorkomend in de Joodse gemeenschap van die tijd. Gezien de locatie en de aard van de brief (kramengeld), betrof het hier vrijwel zeker een marktkoopman op de Waterloopleinmarkt. Dergelijke documenten geven een inzicht in het dagelijkse, bureaucratische leven van marktkooplieden vlak voordat de bezetting de sociale en economische structuren van deze buurt volledig zou vernietigen. N. van Gelder