Officiële waarschuwing voor betaling (betalingsherinnering).
Origineel
Officiële waarschuwing voor betaling (betalingsherinnering). 30 augustus 1939. Waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of de marktpolitie (aangeduid met de letters "HG."). Rechtsboven is een handtekening geplaatst, mogelijk van de ambtenaar "M. Mulder". [Rechtsboven, handgeschreven in inkt:]
M. Mulder
[Midden boven:]
HG.
[Linksboven:]
85/89/1 M.
1
[Rechtsboven de tekstblokken:]
30 Augustus 1939.
[Adressering:]
den Heer S.Schelvis,
Waterlooplein 56,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
[Midden:]
waarschuwing betaling
kramengeld.
[Linksonder:]
September a.s.
[Rechtsonder:]
Vrijdag 1
[Diagonaal over de onderste helft handgeschreven in potlood:]
betaald Dit document is een formele waarschuwing gericht aan de heer S. Schelvis wegens een achterstand in de betaling van het "kramengeld". Kramengeld was de belasting of huur die marktkooplieden moesten betalen voor het gebruik van een standplaats op de openbare markt.
De tekst onderaan geeft de uiterste betaaldatum aan: Vrijdag 1 September a.s. (1939). De diagonaal over het document geschreven tekst "betaald" geeft aan dat aan de vordering is voldaan, waarschijnlijk bij het loket waar de herinnering werd gepresenteerd. De afkorting "HG." staat in de context van Amsterdamse marktadministratie vaak voor het Hoofdbureau van Politie, aangezien de marktpolitie destijds belast was met de handhaving en inning op de markten. Dit ogenschijnlijk alledaagse administratieve briefje krijgt een diepere lading door de datum en de persoon:
- De datum: De brief is gedateerd op 30 augustus 1939. De gestelde deadline voor betaling, vrijdag 1 september 1939, is exact de dag dat nazi-Duitsland Polen binnenviel, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Terwijl deze administratieve molen in Amsterdam draaide, stond de wereld op het punt van een catastrofe.
- S. Schelvis: De naam Schelvis is een bekende Joodse naam in Amsterdam. Het adres Waterlooplein 56 bevond zich in het hart van de Joodse buurt, direct aan de beroemde Waterloopleinmarkt. Archiefonderzoek (zoals bij het Joods Monument) bevestigt dat op dit adres Salomon Schelvis woonde (geboren in 1901), die van beroep koopman was. Salomon Schelvis is in 1942 in Auschwitz vermoord.
- De Markt: De Waterloopleinmarkt was een essentieel onderdeel van het sociaaleconomische leven van de Amsterdamse Joden. Dit document illustreert de bureaucratische realiteit waarmee kleine zelfstandigen te maken hadden vlak voordat de bezetting hun leven en handel volledig onmogelijk zou maken.