Archief 745
Inventaris 745-303
Pagina 108
Dossier 23
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

Na 24 juli 1935 (verwijst naar een vergadering op die datum). Van: De poeliers en wildhandelaren, verenigd in algemene vergadering in Hotel "Des Pays-Bas" te Utrecht. Aan: Zijne Excellentie den Minister van Economische Zaken te 's-Gravenhage.

Origineel

Na 24 juli 1935 (verwijst naar een vergadering op die datum). De poeliers en wildhandelaren, verenigd in algemene vergadering in Hotel "Des Pays-Bas" te Utrecht. Zijne Excellentie den Minister van Economische Zaken te 's-Gravenhage. AFSCHRIFT

                                           A a n
                            Zijne Excellentie den Minister
                            van Economische Zaken
                            te
                                   's-G R A V E N H A G E .
                            ==============================

Excellentie,

  De poeliers en wildhandelaren, vereenigd in algemeene vergadering in Hotel "Des Pays-Bas" te Utrecht op 24 Juli 1935 nemen door dezen zeer beleefd de vrijheid Uwe Excellentie het navolgende mede te deelen:

1e. De stand van zaken in het poeliersvak is zeer slecht, gezien de concurrentie welke haar wordt aangedaan door venters en gelegenheidskooplieden, welke bij groote aantallen de gemeenten komen bezoeken;
2e. Deze personen kunnen niet als poelier worden aangemerkt, daar hen ten eenenmale iedere vakkennis ontbreekt;
3e. Het product, dat wordt aangeboden, is 2de of 3de kwaliteit, wat blijkt uit de veelvuldige veroordeelingen door H.H. kantonrechters, terwijl het product dan verkocht wordt als zijnde "uit eigen mesterij" e.d.;
4e. Op de markt en aan de deur wordt eveneens geslacht, gevogelte verkocht, hetgeen wordt aangevoerd op diverse voertuigen, open wagens, e.d. daar den geheelen dag ten verkoop ligt en 's avonds weder als onverkocht wordt weggevoerd om dan den volgenden dag opnieuw aan het publiek te worden aangeboden, waaruit blijkt, dat deze z.g. poeliers het met de zoo hoog noodige hygiëne niet al te secuur nemen:
5. Het verkoopen van geslacht gevogelte langs de deur en op de markt brengt mede, dat ieder, die een kip of kuiken wenscht te koopen, het voorwerp bevoelt en betast, zoodat het niet uitgesloten is, dat personen met ziektekiemen, deze overbrengen op het geslachte goed, waardoor dus de volksgezondheid kan worden geschaad;
6e. Deze gelegenheidskooplieden hebben alleen een wagen, kar of pakhuis gehuurd, hebben geen bedrijfskosten terwijl de bonafide poeliers verplicht zijn volgens de keuringsdienst hun winkels, werkplaatsen, etc. zoo in te richten, dat zij een toonbeeld zijn van helderheid, hetgeen bij bovenaangehaalde kooplieden verre te zoeken is, c.q. door de ambtenaren zeer moeilijk te controleeren.
7e. Waar de geordende poelierszaken het in hun eigen belang noodzakelijk achten een goede administratie te voeren, waardoor het volle pond aan den fiscus toekomt, komt de z.g. poelier hier vrij van, d.w.z. zij betalen geen of zeer weinig inkomstenbelasting, omzetbelasting en vallen buiten sociale wetten, daar hunne bedrijven of manier van zakendoen door de ambtenaren niet zijn te contrôleeren, waardoor de staat een groot bedrag aan gelden moet derven;
8e. Bij de Inspecties der belastingen is te contrôleeren het steeds dalende winstcijfers over de afgeloopen jaren van de gevestigde poeliers, door de feiten als hierboven aangehaald;

                                                    Z.O.Z. *   **Kernboodschap:** De gevestigde poeliers uiten hun ernstige zorgen over de oneerlijke concurrentie van rondtrekkende handelaren ("venters") en gelegenheidskooplieden. Ze verzoeken de minister om maatregelen.
  • Argumentatie: De afzenders gebruiken verschillende invalshoeken om hun punt te maken:
    • Economisch: Oneerlijke concurrentie door lagere bedrijfslasten en belastingontduiking (punt 6 en 7). De gevestigde zaken lijden verlies (punt 8).
    • Kwaliteit & Fraude: De venters verkopen inferieur vlees onder valse voorwendselen ("uit eigen mesterij", punt 3).
    • Volksgezondheid: Gebrek aan hygiëne bij transport en opslag (punt 4), en het risico op ziekteoverdracht doordat klanten het vlees onbeschermd aanraken (punt 5).
    • Professionaliteit: De venters missen vakkennis (punt 2) en houden zich niet aan de strenge inrichtingseisen van de keuringsdienst (punt 6).
  • Toon: Formeel, respectvol ("zeer beleefd de vrijheid nemen"), maar dwingend in de opsomming van feiten. * Tijdsbeeld (1935): Het document stamt uit het hart van de Grote Depressie in Nederland. In deze crisisjaren was de economische nood hoog en zochten velen hun toevlucht in de straathandel om te overleven. Dit zorgde voor enorme spanningen met de gevestigde middenstand, die kampte met dalende omzetten en hoge vaste lasten.
  • Regulering en Hygiëne: In de jaren '30 kwam er steeds meer aandacht voor voedselveiligheid en overheidsregulering van de handel. De verwijzing naar de "keuringsdienst" en de "fiscus" laat zien dat de gevestigde orde deze regulering aangreep als een argument voor bescherming tegen de ongereguleerde "wildgroei" van straathandelaren.
  • Fiscale Context: De vermelding van inkomstenbelasting en de relatief nieuwe omzetbelasting (ingevoerd in 1934) toont aan dat de belastingdruk op ondernemers een heet hangijzer was in die tijd.

Samenvatting

  • Kernboodschap: De gevestigde poeliers uiten hun ernstige zorgen over de oneerlijke concurrentie van rondtrekkende handelaren ("venters") en gelegenheidskooplieden. Ze verzoeken de minister om maatregelen.
  • Argumentatie: De afzenders gebruiken verschillende invalshoeken om hun punt te maken:
    • Economisch: Oneerlijke concurrentie door lagere bedrijfslasten en belastingontduiking (punt 6 en 7). De gevestigde zaken lijden verlies (punt 8).
    • Kwaliteit & Fraude: De venters verkopen inferieur vlees onder valse voorwendselen ("uit eigen mesterij", punt 3).
    • Volksgezondheid: Gebrek aan hygiëne bij transport en opslag (punt 4), en het risico op ziekteoverdracht doordat klanten het vlees onbeschermd aanraken (punt 5).
    • Professionaliteit: De venters missen vakkennis (punt 2) en houden zich niet aan de strenge inrichtingseisen van de keuringsdienst (punt 6).
  • Toon: Formeel, respectvol ("zeer beleefd de vrijheid nemen"), maar dwingend in de opsomming van feiten.

Historische Context

  • Tijdsbeeld (1935): Het document stamt uit het hart van de Grote Depressie in Nederland. In deze crisisjaren was de economische nood hoog en zochten velen hun toevlucht in de straathandel om te overleven. Dit zorgde voor enorme spanningen met de gevestigde middenstand, die kampte met dalende omzetten en hoge vaste lasten.
  • Regulering en Hygiëne: In de jaren '30 kwam er steeds meer aandacht voor voedselveiligheid en overheidsregulering van de handel. De verwijzing naar de "keuringsdienst" en de "fiscus" laat zien dat de gevestigde orde deze regulering aangreep als een argument voor bescherming tegen de ongereguleerde "wildgroei" van straathandelaren.
  • Fiscale Context: De vermelding van inkomstenbelasting en de relatief nieuwe omzetbelasting (ingevoerd in 1934) toont aan dat de belastingdruk op ondernemers een heet hangijzer was in die tijd.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Meel Olie & Techniek: Ijzer Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Gevogelte Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Kip Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 42

A. Melhado Waterlooplein
A. Velleman Waterlooplein
B.Soester Waterlooplein
D.Nebbering Waterlooplein
Gebr.Jonk
Gebr.Verhoef
G. v. Gelder Waterlooplein
H. Couzyn Waterlooplein
H.G.Oudkerk
H.Stephanus Waterlooplein
N. de Roeverstr Waterlooplein
Jb.Reyndorp Waterlooplein
J.F.Toethuis
J. Rine Waterlooplein
J. Rol Waterlooplein
J. Schut Waterlooplein
J.W.Reese Waterlooplein
D. v. d. Molen Waterlooplein
M. Levie Waterlooplein
M.P.Krachtwyk
Alle 42 kooplieden →