J. Rine

Brief (formele aanmaning/sommatie)

* **Inhoud:** Dit document is een officiële waarschuwing aan een markthandelaar wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken. Het marktgeld betreft een staanplaats op de Ten Katemarkt. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar 'artikel 11 van het Reglement op de Markten'. Dit geeft de directeur de bevoegdheid om de vaste vergunning onherroepelijk in te trekken als de schuld niet voor de genoemde deadline (16 april 1939) is voldaan. * **Toon en taal:** De toon is dwingend en bureaucratisch ("met nadruk", "onherroepelyk"). Opvallend is de spelling met een 'y' in plaats van 'ij' (hierby, wys, blyft, onherroepelyk, myn), wat typerend was voor de ambtelijke spelling in die periode. * **Sociale clausule:** De laatste alinea toont een menselijke kant van de bureaucratie: er wordt ruimte geboden voor uitstel in gevallen van overmacht, zoals ziekte of financiële afhankelijkheid van de 'steun' (sociale bijstand).

Administratieve kaart/notitie betreffende een marktvergunning.

Dit document is een intern verslag van een ambtenaar (vermoedelijk De Boer) aan de afdeling Algemene Zaken van de gemeente Amsterdam. Het betreft een verzoek van ene A.J. Timmermans om zijn echtgenote als assistente te laten werken bij de marktkraam van J. Rine op de Ten Katemarkt (plaats 302). De ambtenaar adviseert negatief op dit verzoek om de volgende redenen: 1. **Financiële verstrengeling:** Rine heeft 50 gulden geleend van Timmermans. 2. **Oneigenlijk motief:** Timmermans wil zijn vrouw daar niet hebben om te helpen, maar om Rine te controleren zodat hij zijn schuld afbetaalt. 3. **Geen noodzaak:** De ambtenaar stelt vast dat Rine eigenlijk geen assistentie nodig heeft voor zijn bedrijfsvoering. De conclusie is hard: de ambtenaar noemt het een "echt knoeirommeltje" (een louche zaak) en adviseert het verzoek af te wijzen zonder de werkelijke reden (de lening en het wantrouwen) aan de betrokkenen mede te delen ("zonder motief").

Dienstverslag of rapportage betreffende marktzaken.

Dit document is een ambtelijk rapport over de gang van zaken op de Ten Katemarkt in Amsterdam, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is een overtreding van de marktvoorschriften: 1. **Onjuiste assistentie:** Hoewel B. van Nes de geregistreerde assistent is, wordt de kraam feitelijk bemand door een onbevoegde vrouw (Mw. Timmerman). 2. **Handelsvoorschriften:** Rine verkoopt goederen "in consignatie" van anderen, wat blijkbaar als ongewenst of onreglementair wordt beschouwd voor zijn specifieke standplaats. 3. **Verwaarlozing:** Er wordt melding gemaakt van een kind dat de stal beheert terwijl de koopman afwezig is. 4. **Morele aspecten:** De rapporteur maakt melding van een buitenechtelijke verhouding. Het gebruik van de termen "publiek geheim" en "bijvrouw" (een minnares of maîtresse) duidt op de morele normen van die tijd, waarbij persoonlijk gedrag van invloed was op de ambtelijke beoordeling van een vergunninghouder. De rapporteur toont een zekere mate van menselijkheid door te vermelden dat Rine "maaglijder" is, wat eerder als excuus diende voor coulance, maar concludeert dat de huidige situatie (de inmenging van de "bijvrouw") de orde op de markt schaadt.

Getypte lijst op papier (doorslag of origineel).

Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk opgesteld door een groothandel of een distributie-instantie. De lijst bevat namen van individuele handelaren (zoals H. Dyst en J. Rine) en bekende Amsterdamse zaken (zoals de Bijenkorf en Dikker & Thijs). De kolom "Omzet (+) per week (stuks)" suggereert de distributie van een specifiek product dat per stuk wordt geteld. Opvallend is de concentratie van adressen in de Amsterdamse Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Weesperstraat) en de namen van Joodse ondernemers (o.a. Hirschhaut, Vas Diaz, Rine). Bij de grotere instellingen en veilingen onderaan de lijst staan vraagtekens, wat kan duiden op een onregelmatige afname of een nog vast te stellen quotum.

Handgeschreven brief (mogelijk een briefkaart).

De auteur, J. Rine, schrijft een formeel verzoek om uitstel naar aanleiding van een officiële oproep. De kern van de brief is de onmogelijkheid om op vrijdag (10 september 1939) te verschijnen vanwege werkzaamheden. Belangrijk is de expliciete vermelding van de "plaats op de markt", wat suggereert dat de schrijver een marktkoopman is die vreest zijn standplaats te verliezen door zijn afwezigheid. Het taalgebruik is uiterst beleefd en volgt de toenmalige conventies voor correspondentie met de overheid ("WelEd: Heer", "Beleefd vraag ik", "verlangen"). De verschillende nummers en stempels wijzen op een zorgvuldige administratieve verwerking door de ontvangende instantie.

Handgeschreven brief (briefkaartformaat).

* **Inhoud:** De afzender, J. Rine, reageert op een oproep om de volgende dag (een vrijdag) op een kantoor te verschijnen. Rine geeft aan dat hij/zij verhinderd is door andere werkzaamheden, een situatie die mogelijk enkele weken zal duren. De kern van het verzoek is om uitstel van de afspraak en het behoud van een vaste standplaats op de markt voor de toekomst. * **Schrifttype:** Een verzorgd en duidelijk leesbaar cursief handschrift, typerend voor de vroege 20e eeuw. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("WelEd. Heer", "voldoen", "hoogachtend"), wat duidt op een correspondentie tussen een burger en een officiële instantie (waarschijnlijk de marktmeester of het Marktwezen).

Briefkaart (geadresseerde zijde).

Dit document is de adreszijde van een briefkaart die binnen Amsterdam is verzonden. De afzender, J. Rine, woonachtig aan het Van der Helstplein, richt zich tot de "WelEdelgeboren Heer Directeur van het Marktwezen". Het adres, de Jan van Galenstraat, is de locatie waar de Amsterdamse Centrale Markthallen gevestigd waren (en zijn). Opvallend is het grote mechanische gelegenheidsstempel ter ere van het 100-jarig bestaan van de Nederlandse Spoorwegen (1839-1939). De eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem werd geopend op 20 september 1839. Deze kaart is gestempeld op 29 september 1939, negen dagen na het officiële eeuwfeest. Het stempel bevat het logo van een gevleugeld wiel. De aanduiding "Alhier" onder de straatnaam geeft aan dat de kaart in dezelfde stad is gepost als waar deze bezorgd moest worden (Amsterdam).

Briefkaart (achterzijde/adreszijde).

* **Vorm:** Het betreft een standaard briefkaart van de PTT. De tekst is met de hand geschreven in een duidelijk, zakelijk handschrift. * **Inhoud:** De kaart is gericht aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De Jan van Galenstraat was (en is) de locatie van de Centrale Markthallen. De term "Alhier" geeft aan dat de kaart binnen dezelfde stad (Amsterdam) is verzonden. * **Filatelistische kenmerken:** De kaart is voorzien van een speciaal stempel ter ere van het eeuwfeest van de Nederlandse spoorwegen. Op 20 september 1839 reed de eerste trein ("De Arend") tussen Amsterdam en Haarlem. Dit stempel werd in september 1939 gebruikt ter markering van dit jubileum.

Formele waarschuwing/aanmaning.

* **Inhoud:** Het betreft een officiële aanzegging wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De marktkoopman krijgt een uiterste termijn (17 september 1939) om de schuld te voldoen, op straffe van verlies van zijn vaste standplaats. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog. Opvallend is de spelling met de "y" (hierby, wys, blyft, onherroepelyk, onmiddellyk) waar we nu een "ij" zouden gebruiken. Belangrijke passages zijn met de typemachine vetgedrukt of onderstreept voor extra nadruk. * **Uitzonderingen:** De brief toont ook een sociale kant door expliciet te vragen naar redenen voor wanbetaling, zoals ziekte of het ontvangen van een uitkering ("steun"), wat de procedure zou kunnen pauzeren.

# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _

# TRANSCRIPTIE _Inschrijven_ Amsterdam 9/5-39 Nº 27/45/1 M. 1939 to 10/5 Weledelen Heer Directeur Gaarne had ik een beleefd verzoek aan u omtrent de markt koopman den heer Rine daar de heer Rine gedurende ruim 4 jaren bij mijn thuis is en bij zijn vrouw verstoten is zo dat ik uit mens lievendheid den heer Rine bij mijn in huis heb genomen dan komt er nog bij dat den heer Rine vreeselijk aan zi...

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven]** BIJBLAD VAN: M. No. 27/45/1 1939 DOORGEZONDEN: 10/5 **[Rechtsboven]** J. Rine, pl. 302 ten Katestraat. No 27/3/1/8/1 ’37 Assistentie aan B. van Hes toegestaan. **[Links, onder stempel]** Niet toestaan. **[Hoofdtekst]** Het verzoek van A. J. Timmermans om aan zijn echtgenoote toe te staan dat de marktkraam- man J. Rine op diens plaats op de markt aan de T...

# TRANSCRIPTIE *extra* vP/G. 27/74/2 M. 7 Augustus 1939. den Heer S.Rine, Oude Schans 44, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 1. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 Juli jl. be- richt ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor in- williging in aanmerking kan komen. Aangezien de door U ge- vraagde vervanging thans nog niet noodig is, behoeft U daar- voor ook nog geen vergunning te hebb...