Getypt ambtelijk advies of juridische nota. -2-

een regeling voor het geheele land kunnen worden getroffen.

c. Met het oog op een centrale keuring in de krachtens art. 4, lid 1, onder 3°, der Hinderwet voor het slachten te bestemmen inrichting (zie boven), c.q. met verplichting, om hier alles, ook van elders (ongeslacht ?) aan te voeren, een verbod, om op andere plaatsen ongeslacht en ongekeurd ten verkoop of ter aflevering voorhanden te hebben, zou kunnen worden gedacht aan verdere regeling aan de hand van art.168 der Gemeentewet, luidende :

(handgeschreven in de marge: (Gemeenteraad))

"Aan hem behoort het maken van de verordeningen, die
"in het belang der openbare orde, zedelykheid en ge-
"zondheid worden vereischt en van andere, betreffende
"de huishouding der gemeente. "

Echter is het zeer de vraag, of de Gemeenteraad hiertoe, in verband met de bepalingen der Warenwet (vergel. bv. art. 6 en art.15, lid 1, onder b) en de op art. 6 van deze wet gebaseerde "Verordening op de keuring van waren ", wel de bevoegdheid heeft.
(Ten aanzien van deze verordening heeft de Minister van Arbeid in 1920 diverse aanwyzingen gegeven ).

Tevens verdienen in dit verband nog aandacht de artt. 185, 193 en 194 der Gemeentewet, luidende :

"Artikel 185. De besluiten van den raad en van burge-
"meester en wethouders kunnen, zoover zy met de wetten
"of het algemeen belang stryden, door Ons worden ge-
"schorst of vernietigd."

"Artikel 193. De plaatselyke verordeningen treden
"niet in hetgeen van algemeen Ryks-of provinciaal be-
"lang is.
"By twyfel, of eene verordening dit deed, verbindt zy,
"totdat artikel 185 is toegepast ."

"Artikel 194. De bepalingen van plaatselyke verorde-
"ningen, in wier onderwerp door eene wet, een algmeenen
"maatregel van bestuur, eene provinciale verordening
"of eene verordening van eene commissie of een orgaan,
"bedoeld in artikel 130, wordt voorzien, houden van
"rechtswege op te gelden. "

De onder c bedoelde regeling zou zeer verstrekkend zyn, zelfs nog verder gaan dan die van de Vleeschkeuringswet en de daarin imperatief voorgeschreven "Verordening op den Keuringsdienst van slachtdieren, vleesch en vleeschwaren ", getroffen ten aanzien van slachtdieren, vleesch en vleeschwaren.

Zou * Juridische kernvraag: De tekst onderzoekt of een gemeente (via de Gemeenteraad) bevoegd is om een strikte lokale verordening op te stellen voor de centrale keuring van vlees, waarbij ook vlees van buiten de gemeente ("van elders") verplicht lokaal gekeurd moet worden.
* Wettelijke hiërarchie: Het document analyseert de spanning tussen de autonome verordenende bevoegdheid van de gemeente (Art. 168 Gemeentewet) en de beperkingen die worden opgelegd door hogere wetgeving (Warenwet, Vleeschkeuringswet).
* Toetsingskaders:
* Art. 185 Gemeentewet: Mogelijkheid tot vernietiging door de Kroon bij strijd met de wet.
* Art. 193 & 194 Gemeentewet: Het beginsel dat lokale regels wijken voor hogere regelgeving (lex superior) of wanneer een onderwerp reeds op rijks- of provinciaal niveau is geregeld.
* Conclusie van de opsteller: Er wordt getwijfeld aan de houdbaarheid van een dergelijke lokale regeling, omdat deze verder gaat dan de landelijke Vleeschkeuringswet en mogelijk in strijd is met de Warenwet. Dit document stamt uit het begin van de 20e eeuw (na 1920, gezien de verwijzing naar de Minister van Arbeid). In deze periode vond in Nederland een belangrijke centralisatie plaats van volksgezondheidswetgeving. Voorheen hadden gemeenten veel vrijheid in hoe zij toezicht hielden op markten en slachthuizen. Met de komst van de Warenwet (1919) en de Vleeschkeuringswet (1919/1922) werden standaarden op nationaal niveau vastgelegd.

Gemeenten probeerden soms via de Gemeentewet hun eigen keuringsdiensten of inkomsten uit keuringsrechten te beschermen, maar stuitten daarbij vaak op de geciteerde artikelen 193 en 194 van de Gemeentewet. Deze juridische strijd tussen lokale autonomie en rijksbeleid is kenmerkend voor de opbouw van de moderne Nederlandse verzorgingsstaat en de professionalisering van de voedselveiligheid.