4 Maart 1938 Dienst Veemarkt-Abattoir Amsterdam (Centrum) Afschrift.

X
X
X
AMSTERDAM, 4 Maart 1938.
DIENST VEEMARKT-ABATTOIR
AMSTERDAM ( CENTRUM)

No. 855 A/1936.
N O T A .
Aan de Commissie voor het bestudeeren van
maatregelen ter beteugeling van den hinder
van Pluimveeslachteryen.
ALHIER.

Ter nadere motiveering van den door my in de vergaderingen der Commissie op hygiënische gronden geuitten wensch om in haar aan Burgemeester en Wethouders uit te brengen rapport, als uitvloeisel van de desbetreffende opdracht, een zoo mogelyke invoering eener preventieve keuring van geslacht pluimvee en geslachte konynen te bepleiten, breng ik het volgende onder Uw aandacht.

Het behoeft m.i. geen betoog, dat een repressief toezicht, zooals dit thans plaats vindt, steeds minder effect moet sorteeren dan een preventieve keuring, waaraan zoowel de in deze Gemeente als de van elders in geslachten toestand ingevoerde dieren zyn onderworpen.

Doch afgescheiden daarvan verdient een preventieve keuring van een omvang als bovenbedoeld de voorkeur, omdat by invoering daarvan de grootst mogelyke zekerheid bestaat, dat alle geslachte dieren, welke aan een ziekte lydende mochten zyn, ook als zoodanig worden onderkend. Als meest voorkomende ziekten by pluimvee kunnen worden genoemd: paratyphus en andere septichaemische ziekten, Klein'sche ziekte, vogelcholera, diphterie en vogeltuberculose. Het is verder bekend, dat konynen vatbaar zyn voor vele ziekten, waaronder er zyn, welke met die van groote slachtdieren overeenkomen.

Evenals ten opzichte van slachtdieren in den zin der Vleeschkeuringswet het geval is, moeten het vleesch en de organen van aan verschillende ziekten lydend wild- en gevogelte ongeschikt en in sommige gevallen schadelyk voor de gezondheid der consumenten worden geacht. In dit opzicht is er geen wezenlyk principieel en in deze van belang zynd verschil tusschen slachtdieren ( vee) en wild en gevogelte.

Aangezien de organen van pluimvee en wild, mits met hun natuurlyke hechtmiddelen aan de rompen der geslachte dieren bevestigd, als onmisbare indicateurs voor een wetenschappelyke en volledige keuring zyn te beschouwen, zullen die organen op bovenbedoelde wyze by de te keuren dieren aanwezig dienen te zyn. Thans ontbreekt een voorschrift in dien zin en dientengevolge moet ook om vorengenoemde reden de bestaande repressieve keuring als onvolledig worden aangemerkt. Deze laatste bepaalt zich in meerdere gevallen tot een keuring op bederf, terwyl juist, indien de organen zyn verwyderd, veelal de veronderstelling, dat zulks met het oog op de daaraan door de slachters waargenomen ziekelyke veranderingen is geschied, niet te gewaagd is. Door het ontbreken der ingewanden evenwel blyft de keuring dezer min of meer verdachte dieren onvolledig. Deze nota is een formeel pleidooi voor een strengere reglementering van de pluimvee- en konijnenhandel in Amsterdam. De kern van het betoog is dat de toenmalige "repressieve keuring" (controle achteraf, vaak alleen op bederf) onvoldoende was om de volksgezondheid te waarborgen. De auteur stelt een "preventieve keuring" voor, waarbij dieren vóór de verkoop systematisch worden gecontroleerd op diverse ziekten (zoals paratyfus en vogeltuberculose).

Een belangrijk technisch argument dat wordt aangevoerd is de aanwezigheid van de organen. De auteur stelt dat een volledige wetenschappelijke keuring onmogelijk is als de organen zijn verwijderd, omdat juist daar de symptomen van ziekten zichtbaar zijn. Het ontbreken van organen bij geslacht wild of gevogelte wekt volgens de nota de verdenking dat de slachter moedwillig ziekelijke afwijkingen heeft proberen te verbergen. Het document dateert uit maart 1938, een periode waarin de veterinaire inspectie en de voedselveiligheid in Nederland steeds verder geprofessionaliseerd werden. De Vleeskeuringswet van 1919 was al van kracht voor groter vee, maar voor pluimvee en wild waren de regels blijkbaar nog minder strikt of werden ze anders toegepast.

Deze nota maakt deel uit van een adviestraject aan het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders. In de jaren '30 groeide het besef van het gevaar van zoönosen (ziekten die van dier op mens overgaan). De Amsterdamse Dienst Veemarkt-Abattoir speelde een cruciale rol in de bescherming van de stedelijke consument door dergelijke adviezen te formuleren op basis van hygiënische en veterinaire gronden. De archaïsche spelling (zoals de 'y' in plaats van 'ij') is kenmerkend voor ambtelijke documenten uit die tijd.