Archief 745
Inventaris 745-311
Pagina 104
Dossier 39
Jaar 1940
Stadsarchief

Bijlage bij een ambtelijke brief (financieel overzicht).

Van: Directeur van het Marktwezen. Aan: Wethouder voor de Levensmiddelen.

Origineel

Bijlage bij een ambtelijke brief (financieel overzicht). Directeur van het Marktwezen. Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief no.10/4/9mM.d.d.16 Juli 1940 aan den
Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur
van het Marktwezen.

Opgave over de maand Juni 1940 van de financieele gevolgen die
het Marktwezen (inclusief het bedrijf van de Centrale Markt en
het bedrijf van de Vischmarkt) van den oorlogstoestand onder-
vindt.

NADEELIGE FINANCIEELE GEVOLGEN.

Salarissen van personeel, dat ter vervanging van
gemobiliseerden moest worden aangenomen . . . . . . . . . . . . . . . f 39,24

Huurderving ontstaan door het als gevolg van den
oorlogstoestand ontbinden van huurovereenkomsten . . . . . . . " 677,54

Mindere opbrengst van belastingheffingen . . . . . . . . . . . . . . . . " 694,12

Teruggaaf van marktgelden aan gemobiliseerde
kooplieden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " 153,90

Overwerk in verband met den oorlogstoestand . . . . . . . . . . . . . " 120,57

Hoogere uitgaven door prijsstijging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PM
f 1.685,37
=========== Dit getypte document is een financieel overzicht van de directe economische schade die de Amsterdamse marktsector (Centrale Markt en Vismarkt) leed in de eerste volledige maand na de Nederlandse capitulatie (juni 1940).

De posten laten zien waar de frictie ontstond:
1. Personeel: Kosten voor vervanging van mannen die door de mobilisatie niet inzetbaar waren.
2. Vastgoed: Een aanzienlijke post "huurderving" door het opzeggen van contracten, wat duidt op economische onzekerheid of het staken van bedrijfsactiviteiten door marktpartijen.
3. Belastingen: Een daling in inkomsten voor de gemeente.
4. Sociale restitutie: Het terugbetalen van gelden aan kooplieden die in militaire dienst waren, wat wijst op een coulance-regeling.
5. PM (Pro Memorie): De post prijsstijgingen is nog niet gekwantificeerd, maar wordt wel als risico benoemd.

Het totaalbedrag van 1.685,37 gulden lijkt naar huidige maatstaven laag, maar vertegenwoordigde in 1940 een aanzienlijke waarde (vergelijkbaar met meerdere jaarsalarissen voor een gemiddelde arbeider). Het document dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in mei 1940. Nederland bevond zich in de vroege fase van de bezetting. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad onder het nieuwe regime.

De "gemobiliseerden" waarover gesproken wordt, zijn de Nederlandse militairen die in mei 1940 vochten en daarna vaak als krijgsgevangenen werden vastgehouden of pas later werden gedemobiliseerd. De administratie van het "Marktwezen" (verantwoordelijk voor de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam) probeerde hier de balans op te maken van de overgang van een vrije markteconomie naar een oorlogseconomie met distributie en schaarste.

Samenvatting

Dit getypte document is een financieel overzicht van de directe economische schade die de Amsterdamse marktsector (Centrale Markt en Vismarkt) leed in de eerste volledige maand na de Nederlandse capitulatie (juni 1940).

De posten laten zien waar de frictie ontstond:
1. Personeel: Kosten voor vervanging van mannen die door de mobilisatie niet inzetbaar waren.
2. Vastgoed: Een aanzienlijke post "huurderving" door het opzeggen van contracten, wat duidt op economische onzekerheid of het staken van bedrijfsactiviteiten door marktpartijen.
3. Belastingen: Een daling in inkomsten voor de gemeente.
4. Sociale restitutie: Het terugbetalen van gelden aan kooplieden die in militaire dienst waren, wat wijst op een coulance-regeling.
5. PM (Pro Memorie): De post prijsstijgingen is nog niet gekwantificeerd, maar wordt wel als risico benoemd.

Het totaalbedrag van 1.685,37 gulden lijkt naar huidige maatstaven laag, maar vertegenwoordigde in 1940 een aanzienlijke waarde (vergelijkbaar met meerdere jaarsalarissen voor een gemiddelde arbeider).

Historische Context

Het document dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in mei 1940. Nederland bevond zich in de vroege fase van de bezetting. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad onder het nieuwe regime.

De "gemobiliseerden" waarover gesproken wordt, zijn de Nederlandse militairen die in mei 1940 vochten en daarna vaak als krijgsgevangenen werden vastgehouden of pas later werden gedemobiliseerd. De administratie van het "Marktwezen" (verantwoordelijk voor de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam) probeerde hier de balans op te maken van de overgang van een vrije markteconomie naar een oorlogseconomie met distributie en schaarste.

Kooplieden in dit dossier 26

Gebouw Jan van Galenstraat 8/22 Waterlooplein
Sportveld nabij terrein Waterloosing [doorgehaald]
Stads-bank-van-leening, rek. 49
Strook Visseringkade gratis
Strook Vlissingkade zie 96/12/1 m
Terrein, bestemd voor de uitbreiding van het marktterrein Waterlooplein
Terreinstuk langs kade F id.
Waterleidingen, rek. 43

Gerelateerde Documenten 6