Getypte ambtelijke brief (geleidebrief).
Origineel
Getypte ambtelijke brief (geleidebrief). 29 april 1940. De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst, mogelijk Financiën of de Distributiedienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (ter plaatse). [Bovenaan rechts, handgeschreven:]
ten kr. Müller
Extra
[In het midden, getypt:]
DV.
[Links:]
10/4/6 M.
1
[Rechts:]
29 April 1940.
[Links, onderwerp:]
Voor- en nadeelen van den
oorlogstoestand over de
maand Maart 1940.
[Rechts, adressering:]
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
A l h i e r.
[Hoofdtekst:]
Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Burgemeester en Wethouders d.d. 20 September 1939
(No. $\frac{1164/208 \text{ Fin.}}{728 \text{ L.M.}}$-1939) heb ik de eer in bijlage dezes een opga-
ve van de nadeelige en van de voordeelige gevolgen van den oor-
logstoestand in te dienen, welke opgave betrekking heeft op de
maand Maart 1940.
[Rechtsonder:]
De Directeur,
--- * Taalgebruik: Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van voor de oorlog, met verouderde spelling ("nadeelen", "Maart") en beleefdheidsvormen zoals "heb ik de eer... in te dienen".
* Doel: Het betreft een puur administratieve handeling: het officieel overhandigen van een maandrapportage over de economische/financiële impact van de oorlogsdreiging op de betreffende dienst of gemeente.
* Administratieve structuur: Uit de brief blijkt een strakke hiërarchie. De Directeur rapporteert aan de Wethouder op basis van een vastgestelde circulaire van het College van B&W. Er is sprake van een systematische monitoring ("voor- en nadeelige gevolgen") die al direct na de algemene mobilisatie in september 1939 is opgezet.
--- * Historisch moment: De brief is gedateerd op 29 april 1940. Dit is slechts elf dagen voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het document toont de "rust voor de storm": de ambtelijke molens draaien nog op volle toeren in de veronderstelling dat Nederland neutraal zal blijven, terwijl men zich wel voorbereidt op de economische gevolgen van de oorlog die elders in Europa al woedt.
* Mobilisatieperiode: Sinds september 1939 was Nederland gemobiliseerd. De "oorlogstoestand" waar de brief over spreekt, verwijst naar de ontregeling van de internationale handel, stijgende prijzen en de noodzaak voor voedseldistributie.
* Voedselvoorziening: De adressering aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept hoe serieus de overheid de voedselzekerheid nam. Al voor de feitelijke bezetting waren er maatregelen van kracht om schaarste op te vangen. De ironie van dit document is dat de administratieve werkelijkheid van maart 1940 door de gebeurtenissen in mei 1940 binnen korte tijd volkomen irrelevant zou worden. W. Er