Getypte ambtelijke brief met handgeschreven annotaties.
Origineel
Getypte ambtelijke brief met handgeschreven annotaties. 9 april 1940. De Directeur (onbekend van welke specifieke afdeling, mogelijk een gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (plaatselijk). [Handgeschreven rechtsboven:]
ter R. Müller
[Getypt linksboven:]
VP/HG.
10/4/5 M.
1
[Handgeschreven midden-boven:]
Verzonden 10/4-'40
[Getypt rechts:]
9 April 1940.
[Getypt links:]
Voor en nadeelen van den
oorlogstoestand over de
maand Februari 1940.
[Getypt rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
[Getypt hoofdtekst:]
Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Burgemeester en Wethouders d.d. 20 September 1939
(No. 1164/208 Fin. 1939) heb ik de eer in bijlage dezes een
728 L.M.
opgave van de nadeelige en van de voordeelige gevolgen van den
oorlogstoestand in te dienen, welke opgave betrekking heeft op
de maand Februari 1940.
[Getypt rechtsonder:]
De Directeur, Dit document is een formele begeleidende brief bij een (niet bijgevoegd) rapport over de economische effecten van de oorlogstoestand. Het is opgesteld door een directeur van een gemeentelijke instantie en gericht aan de wethouder belast met levensmiddelen. De brief dateert van precies één maand voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940).
Opvallend is de ambtelijke systematiek: de rapportage is gebaseerd op een opdracht uit september 1939, het moment dat Nederland mobiliseerde na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Polen. Er wordt gerapporteerd over de maand februari 1940, wat wijst op een aanzienlijke administratieve vertraging of een vaste maandelijkse cyclus. De terminologie "voordeelige gevolgen" duidt erop dat de oorlogstoestand voor bepaalde sectoren of processen ook gunstige economische effecten kon hebben (bijvoorbeeld door verhoogde overheidsuitgaven of lokale productie), terwijl de "nadeelige gevolgen" waarschijnlijk sloegen op schaarste en prijsstijgingen. Tijdens de periode van de "Schemeroorlog" (september 1939 - mei 1940) probeerde Nederland zijn neutraliteit te bewaren terwijl de economie al zwaar werd aangetast door de algemene oorlogssituatie in Europa. De overheid stelde speciale functionarissen aan, zoals de Wethouder voor de Levensmiddelen, om de distributie en betaalbaarheid van voedsel te monitoren en te controleren.
De circulaire van 20 september 1939 waarnaar verwezen wordt, markeert de start van de Nederlandse economische oorlogsvoering-administratie. Dit document is een direct bewijs van hoe lokale overheden zich bureaucratisch voorbereidden op de crisis, nog voordat het land daadwerkelijk strijdtoneel werd. De handgeschreven naam "ter R. Müller" verwijst vermoedelijk naar de ambtenaar die het stuk in behandeling nam of archiveerde.