Ambtelijke brief/rapportage. 11 maart 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven, rechtsboven:]
ter. hr. Müller

[Handgeschreven, middenboven:]
extra

[Links, getypt:]
VP/DV.

10/4/2 M.
1

[Rechts, getypt:]
11 Maart 1940.

[Links, getypt:]
Voor- en nadeelen van
den oorlogstoestand.

[Rechts, getypt:]
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
A l h i e r.

[Inhoud:]
Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Burgemeester en Wethouders d.d. 20 September 1939 (No.
1164/208 Fin. 1939) heb ik de eer in bijlage dezes een opgave van
728 L.M.
de nadeelige en van de voordeelige gevolgen van den oorlogstoe-
stand in te dienen, welke opgave betrekking heeft op de maand
Januari 1940.

Evenals dit in de vorige opgave is geschied (vide
mijn rapport d.d. 19 Januari 1940 No.10/4/1 M.), is bij het bere-
kenen van het nadeel ontstaan door huurderving, aangenomen, dat
onder normale omstandigheden de huurders, die wegens mobilisatie
ontheffing van hun verplichtingen hebben gekregen, na afloop van
hun contract een zelfde object zouden hebben gehuurd.

Nadeel tengevolge van prijsstijgingen werd opnieuw
Pro Memorie opgenomen.

Mindere opbrengst van belastingheffingen. Deze post
betreft uitsluitend de Vischmarkt. De gemiddelde opbrengst in de
maanden Januari 1936, 1937 en 1938 werd gesteld tegenover de op-
brengst in Januari 1940. De vorstperiode in Januari 1940 is mede
van grooten invloed geweest op de ontvangsten. Hieruit blijkt,
dat juiste cijfers omtrent het nadeel ontstaan door den oorlogs-
toestand, niet kunnen worden gegeven.

De Directeur, * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel-ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "nadeelen", "Vischmarkt", "den").
* Inhoudelijke punten:
* Huurderving: Er is sprake van gederfde inkomsten doordat huurders vanwege de mobilisatie van hun verplichtingen zijn ontheven. Bij de berekening wordt ervan uitgegaan dat zij onder normale omstandigheden hun huurcontract zouden hebben verlengd.
* Prijsstijgingen: Deze worden "Pro Memorie" (voor de goede orde/ter herinnering) genoemd, wat suggereert dat de exacte kosten nog niet verrekend zijn.
* Belastinginkomsten: Er is een opvallende daling in de inkomsten van de Vischmarkt. De auteur merkt op dat dit niet alleen door de oorlogsdreiging komt, maar ook door de extreme vorst in januari 1940.
* Conclusie van de auteur: Het is onmogelijk om exact te kwantificeren welk deel van de financiële schade direct toe te schrijven is aan de oorlogstoestand. Dit document stamt uit de periode van de "Vreemde Oorlog" of "Schiijnoorlog", de maanden voorafgaand aan de Duitse inval in Nederland in mei 1940. Nederland was sinds eind augustus 1939 gemobiliseerd. Deze brief illustreert de administratieve last en de economische ontregeling die de mobilisatie teweegbracht in de Nederlandse steden, nog voordat er daadwerkelijk in het land werd gevochten. Het laat zien hoe lokale overheden probeerden de financiële impact van de oorlogsdreiging in kaart te brengen, waarbij factoren als huurontheffing voor militairen en verstoringen van de markt (zoals de Vischmarkt) een rol speelden. De vermelding van de "vorstperiode" verwijst naar de zeer strenge winter van 1939-1940, die het dagelijks leven en de handel extra bemoeilijkte.