Ambtelijke rapportage / Financieel overzicht. Januari 1940. Directeur van het Marktwezen. Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief No. ______ M. d.d. ______ 1940 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

Financieele gevolgen, die het Marktwezen van den oorlogstoestand ondervindt.

A. Nadelige financieele gevolgen.

1. Uitgaven ten behoeve van de luchtbescherming:
   1940.
   Januari nihil

2. Salarissen van personeel, dat ter vervanging van gemobiliseerden moest worden aangesteld:
   1940.
   Januari $f$ 51,23

3. Overwerk in verband met de mobilisatie van personeel:
   1940.
   Januari nihil

4. Huurderving ontstaan door het als gevolg van de mobilisatie ontbinden van huurovereenkomsten:
   1940.
   Januari $f$ 395,84

5. Mindere opbrengst van belastingheffingen:
   1940.
   Januari " 440,21

6. Hoogere uitgaven door prijsstijging:
   P.M.
   $\underline{f\ 887,28}$

B. Voordeelige financieele gevolgen:

1. Aan gegradueerde gemobiliseerden minder uitgekeerd dan het normale salaris of loon:
   1940.
   Januari $f$ 421,53

2. Vergoeding ontvangen van den Distributiedienst voor Salarissen van ambtenaren, die bij de uitreiking van distributiekaarten werkzaam zijn geweest:
   1940.
   Januari nihil

3. Vergoedingen voor het in gebruik geven van kantoor- en pakhuisruimten voor militaire doeleinden:
   Januari 1940. $\underline{f\ 136,45}$
   $\underline{f\ 557,98}$

--- Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de economische impact van de mobilisatie op een gemeentelijke dienst vlak voor het uitbreken van de daadwerkelijke gevechtshandelingen in Nederland.

• Nadelige gevolgen (Totaal $f$ 887,28): De grootste posten zijn de huurderving ($f$ 395,84) en de verminderde belastingopbrengst ($f$ 440,21). Dit wijst erop dat de mobilisatie de normale economische activiteit op de markten direct verstoorde: handelaren werden opgeroepen voor het leger, waardoor zij hun huur opzegden of minder omzet draaiden (en dus minder belasting betaalden). De kosten voor vervangend personeel waren in januari nog relatief laag ($f$ 51,23).
• Voordelige gevolgen (Totaal $f$ 557,98): Opvallend is dat de "oorlogstoestand" ook besparingen opleverde. De grootste post ($f$ 421,53) komt voort uit het feit dat gemobiliseerd personeel minder salaris ontving van de gemeente dan in hun normale burgerfunctie (omdat het rijk een deel van de kosten of soldij overnam). Daarnaast leverde het vorderen van ruimtes door het leger nog een kleine vergoeding op.
• Netto resultaat: Voor de maand januari 1940 leed het Marktwezen een netto verlies van $f$ 329,30 als direct gevolg van de oorlogsdreiging.

--- De datum — januari 1940 — is cruciaal. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar sinds augustus 1939 was de algehele mobilisatie van kracht. Dit document illustreert de zogenaamde "Schemeroorlog" (Phoney War) vanuit een administratief en lokaal perspectief.

De Dienst van het Marktwezen (in Amsterdam verantwoordelijk voor o.a. de Centrale Markthallen) was van vitaal belang voor de voedselvoorziening. De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, wat de focus op de continuïteit van de voedselketen benadrukt.

Termen als "Luchtbescherming" en "Distributiedienst" laten zien dat de overheid zich in deze periode koortsachtig voorbereidde op een naderend conflict door schuillocaties in te richten en een rantsoeneringssysteem (distributie) op te tuigen, nog voordat de eerste bom was gevallen. Het document toont de bureaucratische precisie waarmee de kosten van deze voorbereidingen werden bijgehouden.