Financieel overzicht/bijlage bij een ambtelijke brief. Januari 1940 (vlak voor de Duitse inval in mei 1940). Directeur van het Marktwezen. Behoort bij brief No. ______ M. d.d. ______ 1940 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

Financieele gevolgen, die het Marktwezen van den oorlogstoestand ondervindt.
A. Nadelige financieele gevolgen.

1. Uitgaven ten behoeve van de luchtbescherming:
   1940.
   Januari nihil

2. Salarissen van personeel, dat ter vervanging
   van gemobiliseerden moest worden aangesteld:
   1940.
   Januari ƒ 51,23

3. Overwerk in verband met de mobilisatie van personeel:
   1940.
   Januari nihil

4. Huurderving ontstaan door het als gevolg van de mobi-
   lisatie ontbinden van huurovereenkomsten:
   1940.
   Januari ƒ 395,84

5. Mindere opbrengst van belastingheffingen:
   1940.
   Januari " 440,21

6. Hoogere uitgaven door prijsstijging: P.M.
   ƒ 887,28
   ========

B. Voordeelige financieele gevolgen:

1. Aan gegradueerde gemobiliseerden minder uitgekeerd
   dan het normale salaris of loon:
   1940.
   Januari ƒ 421,53

2. Vergoeding ontvangen van den Distributiedienst voor
   Salarissen van ambtenaren, die bij de uitreiking van
   distributiekaarten werkzaam zijn geweest:
   1940.
   Januari nihil

3. Vergoedingen voor het in gebruik geven van kantoor-
   en pakhuisruimten voor militaire doeleinden:
   Januari 1940. ƒ 136,45
   ƒ 557,98
   ======== Dit document is een getypte financiële staat die de directe economische impact van de oorlogsdreiging op een gemeentelijke dienst (het Marktwezen) kwantificeert.

4. Nadelige gevolgen: De totale kostenpost bedraagt ƒ 887,28. De grootste posten zijn de gederfde huurinkomsten (bijv. door winkeliers of marktkraamhouders die door mobilisatie hun contract opzegden) en een lagere opbrengst uit belastingen. Er wordt ook rekening gehouden met algemene prijsstijgingen (Pro Memorie).

5. Voordelige gevolgen: De totale baten bedragen ƒ 557,98. Opvallend is dat de grootste 'winst' komt uit het feit dat gemobiliseerde ambtenaren minder salaris ontvingen (vaak slechts een aanvulling op de militaire soldij) dan hun normale loon. Ook de vergoeding voor door het leger gevorderde ruimtes draagt bij aan de baten.
6. Netto resultaat: Voor de maand januari 1940 lijdt de dienst een netto verlies van ongeveer 329 gulden als gevolg van de oorlogstoestand. Het document dateert uit januari 1940, de periode van de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal en niet in actieve oorlog was, was het Nederlandse leger al sinds augustus 1939 volledig gemobiliseerd.

Dit stuk illustreert hoe de mobilisatie diep ingreep in de civiele samenleving en de lokale economie. Personeel werd opgeroepen voor militaire dienst, gebouwen werden gevorderd voor militaire doeleinden en de overheid begon met de voorbereiding op distributie (bonkaarten) en luchtbescherming. De archaïsche spelling (bijv. "financieele", "hoogere") en het gebruik van de gulden (ƒ) zijn kenmerkend voor de officiële correspondentie uit die tijd. De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, een functie die in oorlogstijd cruciaal werd voor de voedselvoorziening en marktregulering.