19 januari 1940 Directeur van het Marktwezen Wethouder voor de Levensmiddelen Behoort bij brief No. 10/4/1 M. d.d. 19 Januari 1940 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Markt-
wezen.

Financieele gevolgen, die het Marktwezen van den oorlogstoestand ondervind
A. Nadeelige financieele gevolgen.

1. Uitgaven ten behoeve van de luchtbescherming:
   1939.
   September f 210,92
   October " 1089,29
   November " 53,48
   December " 52,75 f 1406,44

2. Salarissen van personeel, dat ter vervanging van
   van gemobiliseerden moest worden aangesteld.
   1939.
   September f 10,46
   October " 22,71
   November " 31,39
   December " 143,55 " 208,11

3. Overwerk in verband met de mobilisatie van personeel:
   1939.
   September f 48,05
   October " -,--
   November " 72,--
   December " 18,-- " 138,05

4. Huurderving ontstaan door het als gevolg van de
   mobilisatie ontbinden van huurovereenkomsten:
   1939.
   September f 162,51
   October " 225,01
   November " 325,01
   December " 325,01 " 1037,54

5. Mindere opbrengst van belastingheffingen:
   1939.
   September f 677,46
   October " 148,64
   November " 61,67
   December " 274,12 " 1161,89

6. Hoogere uitgaven door prijsstijging: P.M.
   ------------
   f 3952,03
   ============ Het document is een zakelijke opsomming van extra kosten en gederfde inkomsten voor de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' (verantwoordelijk voor markten en hallen). De posten zijn onderverdeeld in zes categorieën:

7. Luchtbescherming: De grootste directe uitgave (vooral in oktober), waarschijnlijk voor de verduistering of bouw van schuilplaatsen.
8. Vervangend personeel: Kosten voor tijdelijke krachten die de taken overnamen van mannen die waren opgeroepen voor militaire dienst.
9. Overwerk: Kosten veroorzaakt door de personele krapte na de mobilisatie.
10. Huurderving: Inkomstenverlies door het opzeggen van huurcontracten (bijvoorbeeld van marktkramen of opslagruimtes) door gemobiliseerden.
11. Belastingen: Een daling in de inkomsten uit lokale heffingen.
12. Prijsstijging: Opgenomen als 'P.M.' (Pro Memorie), wat aangeeft dat men deze kosten wel erkent maar nog niet exact heeft becijferd.

Het totaalbedrag van de schade over de laatste vier maanden van 1939 bedraagt ƒ 3.952,03. Dit document stamt uit de periode van de Mobilisatie (1939-1940), ook wel de 'Schemeroorlog' genoemd. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en niet direct in gevecht gewikkeld, was de impact op de samenleving en de economie al groot.

De algemene mobilisatie werd op 28 augustus 1939 afgekondigd. Dit leidde direct tot een tekort aan mankracht in civiele sectoren, zoals te zien is bij de posten voor vervangend personeel en overwerk. Ook werden er koortsachtig voorbereidingen getroffen tegen mogelijke luchtaanvallen (Luchtbeschermingsdienst). Dit document illustreert hoe een specifieke gemeentelijke dienst al maanden vóór de eigenlijke Duitse inval op 10 mei 1940 kampte met de ontwrichtende financiële gevolgen van de oorlogsdreiging.