Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.
Origineel
Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 1 maart 1940. [Linkerbovenhoek, stempel en handschrift]
№ 10/14/1 M.1940 10/3
No. 273/20.3 F.'40.
279 L.m. 1940
Gezien
[onleesbare paraaf, mogelijk Whu]
[Rechterbovenhoek, getypt en handschrift]
Boeking kosten maatregelen in verband met buitengewone omstandigheden (luchtbescherming) over 1939.
Markth.
Th. Müller
[onleesbaar cijfer/teken]
[Centrum tekst]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.
Vrijdag, 1 Maart 1940.
Op voorstel van den Wethouder voor de Financiën en na diens toelichting wordt door de Vergadering het volgende besluit genomen:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
B e s l u i t e n :
te bepalen hetgeen volgt:
[Linkermarge, handgeschreven]
Dit is een geheime bespreking geweest in Kamer B.u.W. Geen besluit verkrijgbaar
[Genummerde punten]
1o. ingetrokken wordt het bepaalde sub a in het besluit van Burgemeester en Wethouders van 6 October 1939, No. 1200/893 Kab. Bm;
2o. de kosten van maatregelen in verband met de buitengewone omstandigheden (luchtbescherming) worden niet ten laste van één specialen post op de Gemeentebegrooting gebracht, maar worden door iederen dienst en ieder bedrijf gedragen, ieder voor zooveel de maatregelen betreffen een onderwerp van zorg, dat aan dien dienst of dat bedrijf is toevertrouwd;
3o. de sub 2o bedoelde kosten worden gebracht ten laste van den gewonen dienst, tenzij om bijzondere redenen boeking ten laste van den kapitaaldienst mocht zijn aangewezen, in welk geval dit laatste in overleg met den Wethouder voor de Financiën kan geschieden;
4o. ten laste van de rekening van 1939 worden slechts gebracht de sub 2o bedoelde uitgaven tot de bedragen, welke in 1939 voor het aangegeven doel zijn besteed;
5o. bij de inzending van de rekening over 1939 doen de bedrijven en diensten opgave van het onder 4e bedoelde bedrag, dat in de rekeningscijfers is begrepen.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Financiën (4 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau.
EL [initiaal linksonder]
Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) VAN LIER. Het document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W, gedateerd slechts tien weken voor de Duitse inval in Nederland. De kern van het besluit is de administratieve en financiële afhandeling van kosten die zijn gemaakt voor "luchtbescherming" (civiele verdediging tegen luchtaanvallen) in het voorgaande jaar (1939).
De belangrijkste beleidswijziging in dit extract is de decentralisatie van de kosten. Waar voorheen (volgens het ingetrokken besluit van oktober 1939) mogelijk een centrale post bestond, moeten nu individuele gemeentediensten en nutsbedrijven deze kosten zelf op hun begroting opnemen, mits de maatregelen hun eigen vakgebied betreffen. Dit wijst op een poging om de enorme financiële last van de mobilisatie en verdedigingsvoorbereidingen te spreiden over de verschillende begrotingsonderdelen van de stad.
De handgeschreven notitie in de kantlijn is historisch relevant: het feit dat dit een "geheime bespreking" in de Kamer van B&W was, suggereert dat de financiële omvang of de specifieke aard van de luchtbeschermingsmaatregelen als politiek of strategisch gevoelig werden beschouwd. In 1939 en begin 1940 bevond Nederland zich in de staat van "Mobilisatie". Hoewel Nederland neutraal was, was de dreiging van een Europese oorlog (die in september 1939 uitbrak) overal voelbaar. Amsterdam investeerde in die periode fors in de Luchtbeschermingsdienst (LBD), de bouw van schuilkelders, verduisteringsmaatregelen en de bescherming van vitale infrastructuur.
De term "buitengewone omstandigheden" was de standaard ambtelijke eufemisme voor de oorlogsdreiging. De secretaris die het stuk ondertekende, mr. dr. G. van Lier, was een centrale figuur in het Amsterdamse ambtenarenapparaat tijdens deze turbulente overgangsperiode van vrede naar bezetting. Dit document illustreert de bureaucratische werkelijkheid achter de oorlogsvoorbereiding: het ging niet alleen om zandzakken en sirenes, maar ook om complexe boekhoudkundige verschuivingen tussen de "gewone dienst" (lopende uitgaven) en de "kapitaaldienst" (investeringen).