Ambtelijke brief/rapportage 30 oktober 1940 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier") [Handgeschreven rechtsboven:] In Müller
[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 1/11

M/HG.

10/45/1 H.
n 2

n/
Verkorte balansen per ultimo
September 1940 bedrijf Cen-
trale Markt en bedrijf Vischmarkt.

30 October 1940.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 20 Juli 1939
(No.910/203 Fin.1939) heb ik de eer U in bijlage dezes ver-
korte balansen per ultimo September 1940 van de bedrijven
Centrale Markt en Vischmarkt te doen toekomen.

Ten aanzien van de eindresultaten meen ik als mijn
verwachting te mogen uitspreken, dat het geraamde verlies-
saldo van de Centrale Markt voor 1940 groot ƒ 244.000,-
niet in belangrijke mate zal worden overschreden.

Een extra bate groot ƒ 9.962,74 uit hoofde van res-
titutie van te veel betaalde grondbelasting over 1939 die
uiteraard bij het opmaken der begrooting voor 1940 niet kon
worden geraamd, zal het financieele nadeel, dat de Centrale
Markt van den oorlogstoestand ondervindt kunnen compensee-
ren; althans indien eventueele maatregelen van de Overheid
den financieëlen toestand van dit bedrijf in het laatste
kwartaal niet in grootere mate in ongunstigen zin zullen
beïnvloeden.

Het voor 1940 geraamde verliessaldo van het bedrijf
van de Vischmarkt zal naar verwachting, als gevolg van den
oorlogstoestand, met ƒ 4000,- worden overschreden en onge-
veer ƒ 12.000,- bedragen.

De Directeur, Dit document is een financiële verantwoording van twee belangrijke Amsterdamse gemeentebedrijven aan het begin van de Duitse bezetting. De directeur rapporteert over de exploitatie van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) en de Vischmarkt.

De kern van de rapportage is de impact van de "oorlogstoestand" op de gemeentelijke financiën:
1. Centrale Markt: Er wordt een fors verlies van ƒ 244.000,- verwacht. Dit verlies wordt echter deels gedempt door een onvoorziene meevaller: een restitutie van grondbelasting van bijna ƒ 10.000,-. De directeur uit hierbij een voorbehoud over toekomstige overheidsmaatregelen die de situatie kunnen verslechteren.
2. Vischmarkt: Dit bedrijf heeft het zwaarder. Het begrote verlies wordt met ƒ 4.000,- overschreden (een stijging van 50% ten opzichte van de oorspronkelijke raming), wat direct wordt toegeschreven aan de oorlogssituatie.

De toon is zakelijk en ambtelijk, waarbij de directeur tracht de verliezen te kaderen binnen de uitzonderlijke omstandigheden van de tijd. Het document dateert van oktober 1940, slechts vijf maanden na de Nederlandse capitulatie. De bezetting bracht direct grote economische onzekerheid met zich mee. De Centrale Markt was cruciaal voor de voedselvoorziening van Amsterdam. Door de oorlogstoestand stagneerde de import en export, en werd de distributie van levensmiddelen steeds meer aan banden gelegd (distributiestelsel).

De vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" is significant. Tijdens de bezetting was dit een van de meest precaire portefeuilles, omdat de stad te maken kreeg met toenemende schaarste en de druk van de bezetter op de voedselvoorraden. Het feit dat de Vischmarkt extra verlies draait, is logisch gezien de beperkingen op de Noordzeevisserij door de oorlogvoering op zee. Marktwezen