№ 5/37 // M. 1938

J a a r v e r s l a g
van den Dienst van het Marktwezen over het jaar 1938.

I. Algemeene Opmerkingen.

Verordeningen en reglementen.

Op 1 Juni trad een wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van markt-, standplaats- en ventgelden in werking, waarbij de heffing van het ventgeld per kalendermaand werd vervangen door een heffing per boekjaar; een en ander had een vereenvoudiging van de administratie tot gevolg, waardoor het ventgeld kon worden verlaagd. (Gem.blad 1938, afd.3, Volgno.31)

Op 1 December trad een gewijzigde Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden in werking (Gem.blad 1938, afd.3, Volgno. 105); de verordening op de invordering van markt-, standplaats- en ventgelden werd ingetrokken en opgenomen in de Verordening op de heffing; op dien datum werd een nieuwe belasting ingevoerd, het zgn. "kramengeld", hetgeen verschuldigd is door personen, wien door Burgemeester en Wethouders krachtens de Algemeene Politie Verordening (welke daarvoor met een nieuw artikel werd aangevuld) vergunning is verleend, tot het innemen van als markt aangewezen openbaren Gemeentegrond buiten de markuren, met kramen, bestemd voor het uitstallen van goederen.

Met ingang van 1 April trad een gewijzigde "Bepaling van de grenzen, waarbinnen en uren waarop de markten worden gehouden" in werking (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno.52).

Met ingang van 19 Januari werd de Verordening op den Dienst marktwezen aangevuld met een verbod van verkoop van honden en katten op de markten. (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno.11).

Het Reglement op de Markten werd met ingang van 1 Augustus aangevuld met een bepaling, regelende de reinheid op de markten: in samenwerking met den dienst der Stadsreiniging werden terzake op de markten Albert Cuypstraat en Ten Katestraat als proef enkele maatregelen genomen, die, wanneer zij slagen, op alle markten zullen worden ingevoerd (Gem.blad, afd 3, Volgno.80); met ingang van 1 December werd het Reglement met enkele artikelen, verband houdende met de op dien datum ingevoerde kramenbelasting, aangevuld (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno.107);

Het Reglement op de markten werd verder in den loop van het verslagjaar op eenige ondergeschikte punten gewijzigd (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno.'s 28 en 54).

Eenige artikelen van het Reglement op de Centrale Markt werden gewijzigd of aangevuld (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno's 4 en 50).

In het Reglement op den afslag in de gemeentevischhal op de Vischmarkt werden met ingang van 10 October eenige artikelen gewijzigd, daar het wenschelijk bleek de zgn. "uitvoerbewijzen", die op die markt in gebruik waren, te doen vervallen. (Gemeenteblad 1938, afd.3, Volgno.103).

Met ingang van 1 October werd deze bepaling nogmaals gewijzigd, waardoor het mogelijk werd de Vischmarkt ook op Maandag te houden. (Gem.bl.1938 afd.3 volgno.99) Dit document is een ambtelijk overzicht van de juridische en administratieve wijzigingen die in 1938 zijn doorgevoerd voor de markten in Amsterdam. Enkele opvallende zaken zijn:
* Administratieve Efficiëntie: Er wordt expliciet vermeld dat door de overgang van maandelijkse naar jaarlijkse heffing voor ventgelden de administratie vereenvoudigd werd, wat leidde tot een verlaging van de kosten voor de venters.
* Hygiëne en Vernieuwing: Er werden proeven gedaan met reinheid op bekende markten zoals de Albert Cuypstraat en de Ten Katestraat.
* Dierenwelzijn/Openbare Orde: Een opvallend besluit is het verbod op de verkoop van honden en katten op de markt.
* Fiscaliteit: De invoering van het "kramengeld" laat zien dat de gemeente meer grip wilde krijgen (en inkomsten wilde genereren) op het gebruik van de openbare weg door marktkooplui buiten de reguliere markttijden. Het document stamt uit 1938, de periode vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Amsterdam had een zeer actieve marktcencultuur die strak gereguleerd werd door de gemeente. De "Dienst van het Marktwezen" hield toezicht op alles: van de visafslag tot de grote markten in de woonwijken. In deze tijd was de Albert Cuypmarkt al een van de belangrijkste markten van de stad. De genoemde wijzigingen weerspiegelen een professionalisering van het stadstoezicht en een groeiende aandacht voor publieke hygiëne en administratieve modernisering in het interbellum.