Brief (ambtelijke correspondentie). 13 maart 1940. De Directeur voor Maatschappelijken Steun (ondertekend namens hem). Model No. 408
Nº 25/26/3 M. 1940 14/3

GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN
H/J.

AMSTERDAM, 13 Maart 1940.
Reguliersdwarsstraat 65-71

Bijlagen:
Gelieve bij beantwoording aan te halen:
Lett. I.M.
No. 5273/43072.

Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM/W.

In antwoord op Uw brief No. 25/26/2 M van 21 Februari j.l. bericht ik U, dat A.v. Haeften, Jac.van Campenstraat 118/II in concubinaat leeft met Joha. C. Heyneman. Er zijn uit deze verhouding 4 kinderen geboren, 22, 21, 19 en 6 jaar oud. De 22-jarige dochter verdient f. 6,50 per week, de 19-jarige zoon f. 7,- per week. De 21-jarige zoon Andries is sedert 24 October 1938 in militairen dienst te Amersfoort. Op 22 December 1939 heeft de vader deswege kostwinnersvergoeding ontvangen, van terugwerkende kracht tot 29 Augustus 1939 en kreeg aldus een bedrag van f. 136,85 ineens in handen. Sedertdien ontvangt hij wekelijks f. 8,05 militaire vergoeding.

Op 20 Januari 1940 vroeg de betrokkene in verband met de vorst bijsteun aan, dit verzoek werd op grond van de gezinsinkomsten, die f. 21,55 per week bedragen, afgewezen.

Een verzoek om handelsgeld van 8 Februari d.a.v. werd in verband met het inééns ontvangen bedrag en de gezinsinkomsten, eveneens afgewezen. Gebleken is toen, dat de man nog vrij geregeld zijn standplaats innam.

DE DIRECTEUR VOOR MAATSCHAPPELIJKEN STEUN,
[Handtekening] * Inhoud: De brief is een rapportage van de sociale dienst aan de dienst Marktwezen over de financiële en gezinssituatie van de heer A. van Haeften. Het doel is het verifiëren van zijn recht op financiële steun.
* Gezinssituatie: De man leeft ongehuwd samen ("in concubinaat"), wat in die tijd moreel en juridisch van belang was voor de toekenning van steun. Er zijn vier kinderen, van wie drie volwassen zijn.
* Financiën: De brief geeft een nauwkeurig overzicht van de inkomsten: lonen van de kinderen en een militaire kostwinnersvergoeding voor een zoon in dienst. Het totale gezinsinkomen van f. 21,55 per week werd destijds voldoende geacht om extra steun te weigeren.
* Afwijzingen: Twee verzoeken om steun zijn afgewezen: één voor "bijsteun" wegens vorstverlet (waarschijnlijk kon hij door de kou zijn beroep op de markt niet uitoefenen) en één voor "handelsgeld" (waarschijnlijk werkkapitaal). De redenen waren het gezinsinkomen, een ontvangen nabetaling van f. 136,85 en het feit dat hij ondanks zijn beweringen nog wel op de markt stond. * Tijdsbeeld: Maart 1940 is vlak voor de Duitse inval in Nederland. De mobilisatie is in volle gang, wat blijkt uit de zoon die in militaire dienst is in Amersfoort.
* Sociale zorg: De brief illustreert de strenge controle op de "steun" (de voorloper van de bijstand). Ambtenaren controleerden gezinssituaties en inkomsten tot in detail.
* Economie: De vermelding van "vorst" wijst op de kwetsbaarheid van kleine zelfstandigen (marktkraamhouders) voor weersomstandigheden. De genoemde bedragen geven een goed beeld van het lage welvaartsniveau voor arbeidersgezinnen vlak voor de Tweede Wereldoorlog.
* Interne samenwerking: Het document laat zien hoe verschillende gemeentelijke diensten (Sociale Steun en Marktwezen) informatie deelden om fraude te voorkomen of aanvragen te toetsen. A. van Haeften C. Heyneman I.M. Marktwezen